چه تفاوتی بین استاندارد HDMI 2.1 و HDMI 2.0 و HDMI 1.4 وجود دارد؟

تفاوت کابل HDMI 2.1 و HDMI 2.0 و HDMI 1.4 در چیست؟ امروزه کابل HDMI به عنوان رایج‌ترین رابط انتقال صدا و تصویر دیجیتال در تلویزیون، مانیتور، لپ‌تاپ، کنسول بازی و تجهیزات صوتی تصویری شناخته می‌شود. با پیشرفت فناوری نمایشگرها، نسخه‌های مختلف این استاندارد نیز ارتقا یافتند و به بازار عرضه شدند. این نسخه‌ها قابلیت‌هایی مانند رزولوشن 8K، نرخ نوسازی ۱۲۰ هرتز، HDR پویا و پهنای باند بیشتر را در اختیار کاربران قرار داده‌اند.

بسیاری از کاربران هنگام خرید کابل HDMI یا اتصال دستگاه‌های جدید با این سؤال مواجه می‌شوند که تفاوت کابل HDMI 2.1 و HDMI 2.0 و HDMI 1.4 چیست و کدام نسخه مناسب‌تر است؟ در این مقاله، مشخصات فنی، مزایا، محدودیت‌ها و کاربرد هر استاندارد را به‌صورت کامل بررسی می‌کنیم تا بتوانید متناسب با نیاز خود بهترین انتخاب را داشته باشید.

آنچه در ادامه می‌خوانیم:

• استاندارد HDMI چیست؟
• جدول مقایسه تفاوت کابل HDMI 2.1 و HDMI 2.0 و HDMI 1.4
• ویژگی‌های نسخه HDMI 1.4
• ویژگی‌های نسخه HDMI 2.0
• ویژگی‌های نسخه ۲.۱ HDMI
• تفاوت HDMI 2.1 با HDMI 2.0
• تفاوت HDMI 2.0 با HDMI 1.4
• نحوه تشخیص استاندارد کابل hdmi
• از کجا بفهمیم تلویزیون hdmi 2.1 دارد؟
• آیا کابل HDMI 2.1 روی دستگاه HDMI 2.0 کار می‌کند؟
• هر نسخه برای چه کاربردی مناسب است؟
• چه نسخه ای از hdmi برای شما مناسب است؟

استاندارد HDMI چیست؟

منظور از استاندارد HDMI، استانداردی است مخصوص انتقال هم‌زمان صدا و تصویر به‌صورت دیجیتال. رابط اچ دی ام آی از سال ۲۰۰۲ تاکنون بارها به‌روزرسانی شده و هر نسخه نسبت به نسخه قبل، قابلیت‌های بیشتری را ارائه می‌دهد. به همین دلیل شرکت‌های توزیع کننده آن‌ها را به چند ورژن یا اصطلاحاً نسخه تقسیم‌بندی کرده‌اند.

مهم‌ترین تفاوت نسخه‌های مختلف HDMI به موارد زیر مربوط می‌شود:

• پهنای باند انتقال اطلاعات
• حداکثر رزولوشن قابل پشتیبانی
• نرخ نوسازی تصویر (Refresh Rate)
• پشتیبانی از فناوری HDR
• قابلیت eARC
• امکانات مخصوص بازی مانند VRR و ALLM
• کیفیت انتقال صدا

جدول مقایسه تفاوت کابل HDMI 2.1 و HDMI 2.0 و HDMI 1.4

ویژگی‌های نسخه HDMI 1.4

HDMI 1.4 از محبوب‌ترین نسخه‌های HDMI به خصوص در سال‌های گذشته بود که امکان انتقال تصاویر Full HD و همچنین رزولوشن 4K با نرخ ۳۰ هرتز را فراهم می کرد. این نسخه از فناوری ARC نیز پشتیبانی می‌کند و برای بسیاری از تلویزیون‌ها، گیرنده‌های دیجیتال و مانیتورهای قدیمی همچنان مناسب است.

با این حال، با پیشرفت دستگاه‌ها محدودیت پهنای باند  HDMI 1.4 باعث شد نمایش محتوای 4K با اختلاتل رو به رو شود، همچنین برای بازی‌های نسل جدید یا نمایشگرهای ۱۲۰ هرتزی نیز گزینه مناسبی نبود. به همین دلیل تولید کنندگان HDMI به فکر ارائه نسخه بهبود یافته با ویژگی‌های برتر شدند.

ویژگی‌های نسخه ۲.۰ HDMI

HDMI 2.0 نسبت به نسخه ۱.۴ بسیار پیشرفت کرده است. پهنای باند این استاندارد از ۱۰.۲ گیگابیت بر ثانیه به ۱۸ گیگابیت بر ثانیه افزایش یافت و امکان نمایش تصاویر 4K با نرخ ۶۰ هرتز را فراهم کرده است. به همین دلیل اختلالات در زمان نمایش تصاویر تا حد زیادی کاهش پیدا کرد.

از مهم‌ترین قابلیت‌های HDMI 2.0 می‌توان به پشتیبانی از HDR10، انتقال هم‌زمان ۳۲ کانال صوتی، نرخ نمونه‌برداری بالاتر صدا و کیفیت تصویر بهتر اشاره کرد.

این نسخه همچنان برای بیشتر تلویزیون‌های 4K، مانیتورها و بسیاری از سیستم‌های خانگی انتخاب مناسبی است.

با این حال دستگاه‌هایی همانند کنسول‌های بازی پیشرفته نیازمند کابل‌های حرفه‌ای تر بودند. به همین دلیل نسخه جدید و ارتقا یافته اچ دی ام آی نیز عرضه شد.

ویژگی‌های نسخه ۲.۱ HDMI

HDMI 2.1 جدیدترین نسخه استاندارد کابل hdmi است که با افزایش پهنای باند به ۴۸ گیگابیت بر ثانیه، امکان انتقال محتوای 8K و حتی 10K را فراهم می‌کند.

از مهم‌ترین قابلیت‌های HDMI 2.1 می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• پشتیبانی از رزولوشن 8K با نرخ ۶۰ هرتز
• نمایش تصاویر 4K با نرخ ۱۲۰ هرتز
• فناوری Dynamic HDR
• قابلیت eARC برای انتقال صدای بدون افت کیفیت
• فناوری VRR برای حذف پارگی تصویر
• قابلیت ALLM جهت کاهش تأخیر بازی
• فناوری QMS برای حذف صفحه سیاه هنگام تغییر نرخ فریم
• فناوری QFT برای کاهش تأخیر انتقال تصویر

به همین دلیل HDMI 2.1 بهترین گزینه برای گیمرها، تلویزیون‌های 8K و نمایشگرهای حرفه‌ای محسوب می‌شود.

تفاوت HDMI 2.1 با HDMI 2.0

• پهنای باند HDMI 2.1 تقریباً ۲.۷ برابر بیشتر است.
• HDMI 2.1 از 8K و 4K@120Hz پشتیبانی می‌کند.
• HDMI 2.1 دارای VRR و ALLM است.
• فقط HDMI 2.1 از eARC واقعی پشتیبانی می‌کند.
• کیفیت HDR در HDMI 2.1 بهتر است.

تفاوت HDMI 2.0 با HDMI 1.4

• 4K@60 به جای 4K@30 در نسخه ۲.۰
• پهنای باند بیشتر ۲.۰
• پشتیبانی از HDR در نسخه ۲.۰
• کیفیت صدای بهتر نسخه ۲.۰
• تعداد کانال صوتی بیشتر ۲.۰

نحوه تشخیص استاندارد کابل hdmi

از رایج‌ترین سوالات هنگام خرید کابل HDMI این است که چگونه می‌توان نسخه، ورژن یا استاندارد کابل را تشخیص داد. کانکتور تمامی نسخه‌های HDMI از نظر ظاهری تقریباً یکسان است. به همین دلیل تنها با مشاهده سوکت نمی‌توان نسخه کابل را تشخیص داد.

برای شناسایی استاندارد کابل HDMI می‌توانید از روش‌های زیر استفاده کنید.

• بررسی اطلاعات درج شده روی کابل: برخی از تولیدکنندگان نسخه یا نوع کابل را روی روکش آن چاپ می‌کنند. همچنین عباراتی مانند HDMI 2.1 ،Ultra High Speed HDMI Cable ،Premium High Speed HDMI Cable یا High Speed HDMI Cable نشان‌دهنده استاندارد کابل ۲.۱ است.
• مشاهده مشخصات روی بسته‌بندی: اگر کابل در بسته‌بندی اصلی قرار دارد، اطلاعات فنی آن روی بسته کالا درج شده است.
• بررسی گواهینامه کابل: کابل‌های استاندارد HDMI گواهینامه‌های رسمی دارند که نوع آن‌ها را مشخص می‌کند. Standard HDMI Cable برای کاربردهای معمولی، High Speed HDMI Cable مناسب انتقال تصاویر Full HD و 4K و Premium High Speed HDMI Cable مناسب محتوای 4K با کیفیت بالا و Ultra High Speed HDMI Cable مخصوص استاندارد HDMI 2.1 و انتقال 8K، 4K با نرخ ۱۲۰ هرتز و پهنای باند ۴۸ گیگابیت بر ثانیه. وجود عبارت Ultra High Speed معتبرترین نشانه برای تشخیص کابل‌های HDMI 2.1 است.
• بررسی مشخصات فنی محصول: اگر اطلاعات نسخه روی کابل درج نشده باشد، می‌توانید مشخصات فنی آن را بررسی کنید. پشتیبانی از 4K@30Hz نشان‌دهنده HDMI 1.4، پشتیبانی از 4K@60Hz به HDMI 2.0 مربوط می‌شود و پشتیبانی از 4K@120Hz یا 8K@60Hz نشان‌دهنده HDMI 2.1 است.
• استفاده از QR Code گواهینامه: برخی کابل‌های HDMI 2.1 دارای برچسب رسمی Ultra High Speed Certification هستند. با اسکن QR Code روی بسته‌بندی می‌توان از طریق اپلیکیشن رسمی HDMI، اصالت و استاندارد کابل را بررسی کرد.

نکته: ظاهر کانکتورهای HDMI 1.4، HDMI 2.0 و HDMI 2.1 کاملاً مشابه است. بنابراین تنها بر اساس شکل سوکت نمی‌توان نسخه کابل را تشخیص داد. بهترین راه، بررسی مشخصات فنی، گواهینامه و اطلاعات درج‌شده روی کابل یا بسته‌بندی آن است.

از کجا بفهمیم تلویزیون hdmi 2.1 دارد؟

1. بررسی مشخصات فنی تلویزیون: در صورتی که داخل کاتالوگ تلویزیون از ویژگی‌هایی مانند رزولوشن 8K با نرخ تازه‌سازی ۶۰ هرتز، 4K با نرخ تازه‌سازی ۱۲۰ هرتز، eARC ، VRR یا ALLM پشتیبانی کند، پورت HDMI 2.1 دارد.
2. بررسی خروجی پورت hdmi: اگر در کنار پورت HDMI عبارت HDMI 2.1 نوشته شده باشد، یعنی تلویزیون از این نسخه پشتیبانی می‌کند.
3. مشاهده تنظیمات: در منوی تنظیمات تلویزیون مشخصات فنی و پورت قابل پشتیبانی hdmi ذکر شده است.

کابل HDMI 2.1 روی دستگاه HDMI 2.0 کار می‌کند؟

تمامی نسخه‌های HDMI با یکدیگر سازگار هستند. اگر از کابل HDMI 2.1 روی دستگاهی با درگاه HDMI 2.0 یا HDMI 1.4 استفاده کنید، اتصال برقرار می‌شود؛ اما عملکرد سیستم بر اساس پایین‌ترین نسخه موجود خواهد بود. برای مثال، اگر تلویزیون شما HDMI 2.0 باشد، حتی با استفاده از کابل HDMI 2.1 نیز امکان نمایش 4K با نرخ ۱۲۰ هرتز وجود نخواهد داشت.

هر نسخه برای چه کاربردی مناسب است؟

چه نسخه ای از hdmi برای شما مناسب است؟

انتخاب نسخه مناسب HDMI به نوع دستگاه، کیفیت تصویر مورد انتظار و کاربرد شما بستگی دارد. خرید کابلی با نسخه بالاتر همیشه به معنای تجربه بهتر نیست. زیرا اگر تلویزیون، مانیتور یا کنسول بازی از آن استاندارد پشتیبانی نکند، امکانات اضافی کابل قابل استفاده نخواهد بود.