تفاوت کابل مقاوم در برابر حرارت و کابل بازدارنده حریق موضوع مهمی است که پیش از کابل کشی در هرمجموعه باید به آن توجه کنید. کابل نسوز و کابل اعلام حریق هر دو نوعی کابل هستند که وجود آن ها در هرمجموعه ای ضرورت دارد. در هنگام آتش سوزی کابل ها باید بتوانند سیگنال های حریق را به دستگاه های تغذیه ارسال کنند. به همین دلیل باید نسوز باشند و همچنین از توسعه آتش سوزی جلوگیری کند. به همین دلیل به هر دو نوع کابل مقاوم در برابر آتش و کابل بازدارنده نیاز است.
کابل مقاوم در برابر آتش می تواند در شرایط آتش سوزی به فعالیت خود ادامه دهد. برخی از کابل ها نیز تنها در برابر حرارت مقاوم هستند و در دماهای بالا به صورت نرمال عمل می کنند. کابل های بازدارنده آتش نیز در شرایط آتش سوزی از گسترش حریق جلوگیری می کنند.
اگر قصد دارید برای مجموعه خود کابل برق یا اعلام حریق، مقاوم در برابر آتش یا بازدارنده حریق خریداری کنید، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید. در این مقاله به بررسی تفاوت کابل مقاوم در برابر حرارت و کابل بازدارنده حریق می پردازیم.
آنچه در ادامه می خوانیم:
- تفاوت کابل مقاوم در برابر حرارت با کابل بازدارنده حریق در یک نگاه
- بررسی ماهیت کابلها
- آیا کابل مقاوم در برابر حرارت همان کابل نسوز است؟
- چه زمانی باید از کابل بازدارنده حریق استفاده کرد؟
- انتشار شعله
- تفاوت کابل های اعلام حریق، مقاوم در برابر آتش و بازدارنده
- مقایسه استانداردهای کابل مقاوم در برابر حرارت و کابل بازدارنده حریق
تفاوت کابل مقاوم در برابر حرارت با کابل بازدارنده حریق در یک نگاه
| ویژگی | کابل مقاوم در برابر حرارت | کابل بازدارنده حریق |
| هدف اصلی | تحمل دما بالا | جلوگیری از گسترش شعله |
| عملکرد در زمام آتش | لروماً مدار را حفظ نمی کند | از انتشار آتش جلوگیری میکند |
| کاربرد | محیط های گرم | ساختمانها و مسیرهای کابلکشی |
| استانداردها | IEC 60216، UL 1581 | IEC 60332 |
| مواد سازنده | سیلیکون، تفلون، فایبرگلاس | PVC FR، XLPE FR، LSZH |
بررسی ماهیت کابلها
پیش از بررسی تفاوت کابل مقاوم در برابر حرارت با کابل بازدارنده حریق، بهتر است با ماهیت و عملکرد هر یک از این کابلها آشنا شوید. اگرچه این محصولات همگی با هدف افزایش ایمنی در برابر دما یا آتشسوزی طراحی شدهاند، اما از نظر ساختار، نحوه عملکرد و کاربرد تفاوتهای مهمی با یکدیگر دارند. برخی کابلها برای تحمل دمای بالا ساخته شدهاند، برخی وظیفه جلوگیری از گسترش شعله را بر عهده دارند و برخی دیگر باید در زمان وقوع حریق همچنان قادر به انتقال سیگنالهای حیاتی باشند. شناخت ویژگیهای هر یک از این کابلها، انتخاب گزینه مناسب را برای پروژههای ساختمانی، صنعتی و سیستمهای اعلام حریق آسانتر میکند.
- کابل مقاوم در برابر حرارت: کابل های مقاوم در برابر حرارت کابل هایی هستند که در دمای بالا بدون هیچگونه ذوب شوندگی می توانند به فعالیت خود ادامه دهند. این محصولات در برابر آتش هیچ مقاومتی ندارند. کابل ها در حالت عادی می توانند تا دمای ۷۰ یا ۸۰ درجه سانتی گراد به فعالیت خود ادامه دهند. اما کابل های مقاوم در برابر حرارت می توانند تا ۲۶۰ درجه سانتی گراد یا حتی بیشتر، از خود مقاومت نشان دهند.

- کابل مقاوم در برابر آتش: این کابل ها در برابر آتش سوزی از خود مقاومت نشان می دهند و اصطلاحاً نسوز هستند. به همین دلیل در سیستم های اعلام و اطفا حریق از این کابل ها استفاده می شود. این محصولات استانداردهای مختلفی دارند به همین دلیل دمای قابل تحمل آن ها و مدت زمانی که می توانند در برابر حریق مقاومت کنند، با هم تفاوت دارند.

- کابل بازدارنده حریق و شعله آتش: بازدارندگی شعله به این معنا است که اگر کابل در صورت آتش سوزی دچار حریق شود، آتش ادامه پیدا نمی کند، شعله های آتش نمی چکد. در صورتی که کابل از مواد نسوز ساخته شده باشد، در صورت قرارگیری در معرض شعله کابل نمی سوزد. اما اگر میزان شعله افزایش پیدا کند، عایق یا غلاف آتش می گیرد. اما بلافاصله منبع آتش حذف شده و از نشت حریق به قسمت های دیگر جلوگیری می شود.

- کابل از نوع اعلام حریق: کابل اعلام حریق را می توان نوعی کابل مقاوم در برابر حرارت به شمار آورد. البته کابل های اعلام حریق می توانند نسوز نیز باشند. کابل اعلام حریق کابلی تک یا چند هسته است که جهت آشکار سازی آتش مورد استفاده قرار می گیرد. این کابل سیگنال های آتش سوزی را دریافت می کند و به مرکز کنترل ارسال می کند تا با به صدا درآمدن آژیر، افراد از وجود آتش سوزی باخبر شوند.
آیا کابل مقاوم در برابر حرارت همان کابل نسوز است؟
این دو اصطلاح معمولاً به جای یکدیگر استفاده میشوند اما از نظر فنی تفاوت دارند. کابل مقاوم در برابر حرارت برای کارکرد در دماهای بالا طراحی شده است و ممکن است در برابر شعله مستقیم عملکرد مشخصی نداشته باشد. در مقابل، کابل مقاوم در برابر آتش (Fire Resistant) حتی هنگام قرار گرفتن در معرض شعله، برای مدت زمان مشخصی مدار الکتریکی را حفظ میکند و به همین دلیل در سیستمهای ایمنی و اعلام حریق کاربرد بیشتری دارد.
چه زمانی باید از کابل بازدارنده حریق استفاده کرد؟
کابل بازدارنده حریق برای مکانهایی مناسب است که احتمال سرایت آتش از طریق مسیر کابل وجود دارد. این کابلها پس از حذف منبع شعله، از ادامه سوختن جلوگیری میکنند و مانع گسترش حریق در ساختمان میشوند. به همین دلیل در مجتمعهای مسکونی، مراکز تجاری، بیمارستانها، هتلها و ساختمانهای اداری کاربرد فراوانی دارند.
انتشار شعله
یکی از مهمترین موضوعات در تفاوت کابل مقاوم در برابر حرارت و کابل بازدارنده حریق انتشار شعله است. انتشار شعله به این معنا است که در صورت بروز جرقه و یک آتش سوزی کوچک، به دلیل تجهیزات قابل اشتعالی که در مجموعه وجود دارد، آتش سوزی بیشتر شود. نحوه انتشار شعله به سوازندن کابل بستگی دارد. خاصیت پخش شعله می تواند از طرحی به طرح دیگری تغییر کند حتی اگر ساختار کابل ها یکسان باشند. میزان هوا و حجم پلاستیک به کار رفته شده در کابل تاثیر بسیار زیادی برمیزان انتشار شعله دارد. فلوروپلیمرهایی مانند ETFE – FEP و PTFE از بهترین مواد برای انتشار شعله هستند.
تفاوت کابل های اعلام حریق، مقاوم در برابر آتش و بازدارنده
تمامی این کابل ها وظیفه به خصوصی را در یک مجموعه برعهده دارند. این محصولات از چند نظر با هم اختلاف دارند.
عملکرد و کاربرد
عملکرد هر سه این کابل ها با هم تفاوت دارد. کابل اعلام حریق وظیفه دریافت و ارسال اطلاعات درباره حریق، کابل مقاوم در برابر حرارت وظیفه حفظ مدار در صورت بالا رفتن دما و کابل نسوز و بازدارنده وظیفه جلوگیری از افزایش آتش سوزی را برعهده دارند.
ساختار
یکی از مهمترین موضوعات که سبب تفاوت کابل مقاوم در برابر حرارت و کابل بازدارنده حریق می شود، ساختار و مواد تشکیل دهنده این کابل ها است. کابل اعلام حریق از هادی، عایق، روکش و گاهی شیلد تشکیل شده است. اما کابل نسوز به نوار میکا مجهز شده استو این نوار تا حد زیادی از کابل در برابر حرارت حفاظت می کند. نوار میکا بین رشته های مختلف کابل قرار گرفته است. به همین دلیل در این کابل ها در صورت بالا رفتن دما، اتصالی فاز و نول صورت نمی گیرد. کابل های بازدارنده نیز از غایق، غلاف و موادی که بازدارنده شعله هستند ساخته شده اند. یک نوع غلاف یا اصطلاحاً کمربند در این کابل ها وجود دارد که وظیفه اصلی در کابل بازدارنده را برعهده دارد.
مزایا و معایب
کابل های مقاوم در برابر آتش و نسوز تاخیری به وجود می آورند تا آتش سوزی گسترش پیدا نکند. این محصولات قیمت مقرون به صرفه ای دارند و در انواع مختلفی به بازار عرضه می شوند. کابل های بازدارنده نیز اغلب بدون هالوژن به بازار عرضه می شوند و بسیار کم دود هستند. اما قیمت آن ها کمی بیشتر است.
میزان دمای قابل
هرکدام از این کابل ها تا حدی می توانند دمای بالا را تحمل کنند. به عنوان مثال کابل اعلام حریق تا ۲۰۰ درجه سانتی گراد، کابل مقاوم در برابر حرارت تا ۴۰۰ یا ۶۰۰ درجه سانتی گراد و کابل های بازدارنده تا دمایی بیشتر را می توانند تحمل کنند.

مقایسه استانداردهای کابل مقاوم در برابر حرارت و کابل بازدارنده حریق
| نوع آزمون | استاندارد |
| انتشار شعله | IEC 60332-1 |
| انتشار شعله ای دسته ای | IEC 60332-3 |
| حفظ عملکرد مدار | IEC 60331 |
| دود کم | IEC 61034 |
| بدون هالوژن | IEC 60754 |













