اینترنت ماهواره ای استارلینک چیست و چه زمانی به ایران می رسد؟

اینترنت ماهواره ای استارلینک چیست و چه زمانی به ایران می رسد؟

اینترنت ماهواره ای استارلینک یک راه جهت اتصال به اینترنت از طریق ماهواره است. از اینترنت های ماهواره ای اغلب در شرایطی استفاده می شود که امکان اتصال به اینترنت از طریق کابل فیبر نوری، سیستم های وایرلس، سیستم های کابلی، دایال آپ و … وجود ندارد. برای خرید انواع کابل فیبر نوری می توانید به سایت راندنو مراجعه کنید.

در ادامه این مقاله به زبانی ساده خواهیم گفت که اینترنت ماهواره ای استارلینک چیست و چه زمانی به ایران می رسد؟

آنچه در ادامه می خوانیم:

اینترنت ماهواره ای چیست

به طور کلی حدود 40 درصد از مردم جهان (حدود 3 میلیارد نفر) به اینترنت دسترسی ندارند. در این میان، دیگر افرادی که به اینترنت متصل می شوند نیز، سرویس های ارزان، بی کیفیت و کم سرعتی دارند.

اینترنت ماهواره ای پدیده نوظهوری نیست و هم اکنون نیز شرکت های زیادی همچون ویاست و هیوزنت به خدماتی پیرامون اینترنت ماهواره ای می پردازند. اما دلیل محبوبیت اینترنت ماهواره ای از نوع استارلینک چیست؟ این نوع اینترنت چه فرقی با دیگر سرویس های اینترنت ماهواره ای دارد؟

در این مقاله به این پرسش و دیگر پرسش های متداول کاربران در این حوزه پاسخ خواهیم داد. با مجله راندنو همراه باشید.

اینترنت ماهواره ای
اینترنت ماهواره ای

سریعترین اینترنت جهان

میانگین سرعت اینترنت دنیا نزدیک به 25 مگابیت بر ثانیه است. کشور لیختن اشتاین با سرعت 230 مگابیت بر ثانیه، سریعترین اینترنت دنیا و کشور سودان با سرعت 0.5 مگابیت بر ثانیه، کندترین اینترنت دنیا را دارد.


بیشتر بخوانید: وای فای ۶ چیست؟ هر آنچه باید درباره Wi-Fi ۶ بدانید


اسپیس ایکس نام یک ابرشرکت آمریکایی است که در زمینه تولید محصولات هوافضا فعالیت می کند. بنیانگذار این شرکت فردی به نام ایلان ماسک است که شرکت معروف تسلا موتورز را نیز تأسیس کرده است.

شرکت Spacex قصد دارد که هزاران ماهواره استارلینک را به جو زمین ارسال کند که از این طریق، اینترنت پرسرعت و اینترنت ماهواره Spacex در سراسر جهان فراهم می شود. این ماهواره ها در مدار زمین ثابت قرار داده می شوند. تعداد زیاد ماهواره های استارلینک، سبب افزایش پهنای باند و در نتیجه سرعت بیشتر برای کاربران اینترنت می شود.

در ادامه به معرفی برخی از ویژگی های استارلینک خواهیم پرداخت:

  1. استارلینک یک سرویس جهانی است و دسترسی به آن محدود به منطقه جغرافیایی خاصی نیست. این امر مورد توجه بسیاری از کاربران قرار گرفته است.
  2. هر یک از ماهواره های استارلینک 227 کیلوگرم وزن دارد و می تواند پهنای باندی معادل 20 گیگابیت بر ثانیه فراهم کند. در حال حاضر این شرکت روزانه 4 ماهواره تولید می کند.
  3. تکنولوژی ساخت ماهواره استارلینک از ماهواره های هم سطح خودش پیشرفته تر نیست و دلیل این کار، پایین آوردن هزینه های مربوط به تولید است. به طور مثال، ماهواره مشابه به اسم ایریدیوم 5 میلیون دلار قیمت دارد. در صورتی که قیمت استارلینک تنها 250 هزار دلار محاسبه می شود.
  4. سوخت موتورهای یونی در ماهواره های استارلینک، از نوع کریپتونی است. در گذشته از گاز زنون به عنوان سوخت برای موتورهای یونی استفاده می شد که این گاز عملکرد مناسب اما قیمت بسیار بالاتری نسبت به دیگر سوخت ها دارد.
  5. تنها در یک طرف ماهواره های اسپیس ایکس، پنل خورشیدی قرار دارد. این پنل ها مساحت بسیار زیادی دارند. استفاده از یک پنل، سبب پایین آمدن هزینه های ساخت، راحت باز شدن ماهواره و آسان تر شدن فرایند ساخت آن می شود.
  6. مکانیزم جدا شدن ماهواره ها از موشک در مدار در نوع استارلینک بسیار منحصر به فرد است. در گذشته ماهواره ها از مکانیزم فنری یا انفجار برای جدا شدن از موشک استفاده می کردند که پیچیدگی های زیادی دارد. اما استارلینک از مکانیزم ساده تری برای جداسازی استفاده کرده است و طراحی آن به گونه ای است که هر 60 ماهواره که به فضا فرستاده می شوند، همزمان با هم در مدار رها می شوند.
اینترنت ماهواره ای استارلینک چیست
اینترنت ماهواره ای استارلینک چیست

بیشتر بخوانید: روش های افزایش سرعت مودم و تقویت وای فای و اینترنت


پروژه اینترنت ماهواره ای استارلینک

یکی از نکاتی که استارلینک را از دیگر ماهواره های ارائه دهنده اینترنت متفاوت کرده است، این نکته است که استارلینک سرعت بالاتر و میزان تأخیر بسیار کمی نسبت به دیگر اینترنت های ماهواره ای دارد. زمان تأخیر نشان دهنده مدت زمان انتقال سیگنال در یک مسیر رفت یا برگشت است.

تأخیر پایین و سرویس جهانی

تا پیش از ارائه اینترنت های ماهواره ای یکی از معایب سرویس های اینترنت عادی، تأخیر (latency) بسیار بالا بود که سبب محدود شدن سرویس های اینترنت یک کشور می شد. دلیل به وجود آمدن این تأخیر، محدودیت های جغرافیایی است.

پیش از این، شرکت های ارائه دهنده سرویس اینترنت ماهواره ای، ماهواره های خود را در مدار GEO زمین و در ارتفاع ۳۵ هزار کیلومتری قرار می دادند.

قرار گرفتن ماهواره در این مدار، سبب می شود تا سرعت حرکت ماهواره برابر با سرعت گردش زمین به دور خودش باشد. هم چنین فاصله آن از زمین زیاد است و تأخیر اینترنتی بسیار زیادی رخ می دهد و از دید ناظر زمینی تقریباً در یک نقطه ثابت قرار می گیرد.

میزان تأخیر برای ارتباط ویدئویی، صوتی و بازی های آنلاین مناسب نیست. این تأخیر اینترنتی معادل ۲۴۰ میلی ثانیه است و گاهی به ۶۰۰ میلی ثانیه نیز می رسد.

در حال حاضر تست های سرعتی که به تازگی توسط شرکت اسپس ایکس منتشر شده است، نشان می دهد که استارلینک تأخیری بین 30 الی 90 میلی ثانیه دارد و حتی برخی از کاربران این میزان را 20 الی 21 میلی ثانیه گزارش کرده اند.

ایلان ماسک مدیر شرکت اسپیس ایکس در آخرین مصاحبه های خود اظهار داشته است که پس از اجرایی شدن فاز بعدی این پروژه، میزان تأخیر به 8 میلی ثانیه نیز کاهش پیدا می کند.


بیشتر بخوانید: اینترنت فیبر نوری چیست و انواع مودم فیبر نوری کدامند؟


ارتفاع ماهواره استارلینک

اما استارلینک این گونه نیست. این ماهواره در مدار پایین تر به نام LEO قرار می گیرد. ماهواره های استارلینک تقریباً ۷۰ تا ۱۰۰ برابر دیگر ماهواره ها به سطح زمین نزدیک تر هستند.

این ماهواره ها در فاز اول در ارتفاع ۵۰۰ کیلومتری و در فاز بعدی در ارتفاع ۳۰۰ کیلومتری از سطح زمین قرار می گیرند. به همین دلیل میزان تأخیر اینترنت ماهواره ای استارلینک از فیبر نوری نیز کم تر است.

جدول ارتفاع ماهواره های پرتاب شده مختلف را می توانید مشاهده کنید.


بیشتر بخوانید: علت کم شدن سرعت اینترنت چیست؟


سرعت و ظرفیت بالا

ماهواره هایی که جهت ایجاد اینترنت ماهواره ای پیش از پروژه استارلینک به فضا فرستاده شده بودند، تعداد کمی داشتند. به همین دلیل کاربران زیادی مجبور بودند تا پهنای باند یک ماهواره را با هم به اشتراک بگذارند. این امر سرعت اینترنت را تا حد زیادی کاهش می داد.

در پروژه های استارلینک تعداد ماهواره های بیشتری به فضا پرتاب می شود. به عنوان مثال، ویاست تنها 4 ماهواره در مدار زمین دارد. اسپیس ایکس قصد دارد در پایان فاز اول، تعداد ماهواره های استارلینک خود را به بیشتر از 4 هزار عدد برساند و در نهایت پس از اتمام پروژه، تعداد این ماهواره ها به عدد شگفت انگیز 40 هزار برسد.

در اولین فاز از اجرا شدن این پروژه به صورت خصوصی، میزان تأخیر 20 میلی ثانیه گزارش شده است که بنا به گفته ایلان ماسک، این میزان بسیار کاهش پیدا می کند و به 8 میلی ثانیه می رسد.


بیشتر بخوانید: معرفی بهترین روش‌ های تست سرعت اینترنت


اینترنت ماهواره ای در ایران

از لحاظ علمی، با پرداخت تعرفه اینترنت ماهواره ای و خرید آنتن اینترنت ماهواره ای، می توان به این نوع از اینترنت در همه جای جهان متصل شد اما شرکت اسپیس ایکس در بسیاری از مصاحبه های خود اعلام کرده است که قصد ندارد اینترنت ماهواره ای را بدون اجازه دولت ها ارائه کند.

مدیر ارشد شرکت Spacex به نام گویین شاتول اعلام کرده است که در حال حاضر با تمامی دولت ها و کشورها در حال مذاکره است.

ایلان ماسک مؤسس شرکت اسپیس ایکس در توییتر خود به سؤال یکی از کاربران ایرانی درمورد اینترنت ماهواره ای این گونه پاسخ داد:

“تا جایی که بتوانیم پشتیبانی می کنیم”

اینترنت ماهواره ای در ایران
اینترنت ماهواره ای در ایران

شرکت اسپیس ایکس در ابتدا در سال 2018 دو ماهواره از نوع مخابراتی با نام های تن تن A و تن تن B به فضا فرستاد که هدف آن تست اینترنت ماهواره ای بود.

پس از کسب موفقیت این دو ماهواره، اسپیس ایکس خط تولید ماهواره های استارلینک را راه اندازی کرد. این خط تولید در واشنگتن راه اندازی شد و پس از آن در سال 2019 محموله ای شامل 60 ماهواره به نام V0,9 به فضا پرتاب شد. این محموله همچون ماهواره های تن تن آزایشی بوده اند و در حال حاضر از رده خارج شده اند.

اواخر سال 2019، نسخه عملیاتی ماهواره های استارلینک که شامل 60 دستگاه بود به فضا فرستاده شد. در حال حاضر طی 14 پرتاب به واسطه موشک فالکون، 800 دستگاه ماهواره استارلینک در مدار زمین قرار گرفته اند. این ماهواره ها وزنی معادل 227 کیلوگرم دارند و می توانند پهنای باندی برابر با 20 گیگابیت برثانیه فراهم کنند.

ساکنان کشورهایی که این نوع اینترنت در آن مجاز نیست، نمی توانند از این سرویس بهره مند شوند. زیرا آنتن های این ماهواره به گونه ای طراحی شده اند که موقعیت دقیق جغرافیایی در آن ها ضبط می شود. به همین دلیل شرکت سازنده ماهواره استارلینک می تواند از موقعیت آنتن استارلینک آگاه شود و آن ها را از کار بیندازد. در نتیجه در پاسخ به این سؤال که آیا امکان ردیابی اینترنت ماهواره ای است باید جواب مثبت داد!

هم چنین کشورهایی مانند هند، روسیه و چین دارای تجهیزاتی هستند که می توانند ماهواره های استارلینک را منهدم کنند. به همین دلیل این ماهواره ها به گونه ای تنظیم شده اند که در هنگام عبور از جو این کشورها، هیچگونه سیگنالی ارسال نکنند.

قوانین و نکات کشورها در مورد استارلینک
قوانین و نکات کشورها در مورد استارلینک

سؤالات متداول

  • اینترنت ماهواره ای استارلینک چگونه تمام جهان را پوشش می دهد؟

پیش از این، ماهواره های ارائه دهنده سرویس اینترنت تعداد کمی داشتند و هرکدام شعاع کمی را پوشش می دادند. استارلینک در پایان فاز اول قصد دارد 4 هزار ماهواره به مدار زمین ارسال کند. در پایان هر دو فاز از پروژه اینترنت ماهواره ای Spacex، تعداد این ماهواره ها به عددی شگفت انگیز و معادل 40 هزار می رسد! این رقم 25 برابر تعداد ماهواره های فعال در کل جو زمین است.

  • چگونه سرعت اینترنت استارلینک از اینترنت فیبر نوری بیشتر است؟

برای پاسخ به این سؤال باید گفت حرکت نور و دیگر امواج الکترومغناطیسی در فیبر نوری و خلاء با یکدیگر متفاوت است. نور در فیبر نوری سرعت حرکت کمتری نسبت به خلاء دارد و تنها دو سوم آن را شامل می شود. به همین دلیل اینترنت ماهواره ای ایلان ماسک سرعت منحصر به فردی دارد.

  • آیا اینترنت ماهواره ای رایگان با موبایل امکان پذیر است؟

در پاسخ به این سؤال باید بگوییم خیر! اتصال به اینترنت تنها با استفاده از گوشی موبایل امکان پذیر نیست. برای متصل شدن باید از آنتن های خاص و از تجهیزات اینترنتی بخصوصی استفاده کرد. بسیاری از افراد به اشتباه تصور می کنند اینترنت ماهواره ای 4G و 5G وجود دارد و با گوشی موبایل بدون هیچ وسیله ای می توان به آن وصل شد در صورتی که این باور غلط است.

  • تجهیزات مورد نیاز اینترنت ماهواره ای کدامند؟

برای دریافت اینترنت Spacex، به یک آنتن به نام Phased Array Antenna نیاز خواهیم داشت. این آنتن ها به چرخیدن فیزیکی نیاز ندارند و از تئوری بر هم نهی امواج استفاده می کنند و از این طریق سیگنال های ارسالی آن ها در دو باند فرکانسی Ku و Ka ارسال می شود. پس از نصب، جهت این آنتن به صورت خودکار به سمتی که کمترین مانع فیزیکی و بیشترین تراکم ماهواره باشد، تنظیم می شود.

  • راه اندازی اینترنت ماهواره ای چگونه است؟

نحوه اتصال به اینترنت استارلینک قرار است بسیار ساده و راحت باشد. به گفته مؤسس شرکت اسپیس اکس، راه اندازی اینترنت ساده و در دو مرحله زیر صورت می گیرد:

  1. آنتن را به جریان برق متصل کنید.
  2. آنتن را به طرف آسمان قرار دهید.
  • چرا اخترشناسان نگران ماهواره های استارلینک هستند؟

دغدغه بزرگ منجم ها و اخترشناسان، به وجود آمدن زباله های فصایی و سندروم کسلر است. زباله های فضایی به اجرامی گفته می شود که کارایی ندارند و در مدار در حال گردش هستند. تعداد زیاد این ماهواره ها و زباله های فضایی، سبب کاهش دید جهت رصد نجومی در شب می شود.

تیم اسپیس ایکس معتقد است که ارتفاع این ماهواره ها کم است و در صورتی که حتی تمام آن ها نیز خراب شوند، ظرف مدت چند سال به زمین بر میگردند و به محض ورود به جو زمین از بین خواهند رفت.

  • تعرفه اینترنت ماهواره ای چقدر است؟

در پاسخ یه این سؤال باید گفت قیمت اینترنت استارلینک مبلغ زیادی است. بطور میانگین تعرفه اشتراک اینترنت استارلینک در آمریکا ماهیانه 99 دلار تخمین زده می شود. در مقابل، اینترنت های DSL در آمریکا ماهیانه تنها 34 دلار قیمت دارند. لازم به ذکر است که قیمت تجهیزات اینترنت ماهواره ای استارلینک نیز زیاد است. به عنوان مثال، آنتن آرای فاز این ماهواره، 500 دلار هزینه دارد.

  • اینترنت ماهواره ای برای چه کسانی مناسب است؟

اینترنت های ماهواره ای برای افرادی که در مناطق دوردست زندگی می کنند مناسب است. با وجود این که در اغلب کشورهای بزرگ سرعت اینترنت بسیار بالا است، اما هم چنان بسیاری از مناطق دوردست به هیچ نوع سرویس اینترنتی دسترسی ندارند.

به همین دلیل بسیاری از دولت ها به شرکت هایی که بتوانند برای مناطق دوردست اینترنت فراهم کنند، پاداش می دهد. به عنوان مثال، آمریکا 16 میلیارد به فراهم کننده اینترنت در مناطق دوردست کشور خود سوبسید می دهد.

  • ماهواره استارلینک چگونه به فضا پرتاب می شود؟

هر 60 ماهواره اسپیس ایکس در یک موشک فالکون ساخت همین شرکت قرار می گیرند. این موشک هر سه ماه یک بار به فضا پرتاب می شود و به محض رسیدن به ارتفاع تنظیم شده، ماهواره ها آزاد می شوند.

  • ثبت نام اینترنت ماهواره ای استارلینک چگونه است؟

فاز بتای این پروژه در اکتبر 2020 عملی شد. تنها کسانی که در سایت استارلینک ثبت نام کرده اند و ساکن آمریکای شمالی و کانادا هستند، می توانند از این اینترنت استفاده کنند. افراد متقاضی می بایست به سایت های مربوط به اینترنت ماهواره ای استارلینک مراجعه کرده و پس از تکمیل اطلاعات، تعرفه آن را پرداخت کنند و سپس آنتن را نیز خریداری کنند.

  • چه کسانی رقیب استارلینک هستند؟

پیش از پرتاب استارلینک، پروژه های دیگری نیز در حال انجام بود. مهم ترین رقیب اسپیس ایکس در این زمینه وان وب و پروژه کایپر آمازون است.  وان وب در مارس سال 2020 اعلام ورشکستگی کرد. پروژه کایپر نیز از نام یک کمربند سیارکی گرفته شده است و تحت نظر آمازون است. آمازون در حال حاضر هیچ ماهواره ای به فضا ارسال نکرده و در حال آماده سازی ماهواره است.

  • آیا اینترنت ماهواره ای رایگان در ایران برقرار می شود؟

خیر. در صورتی که شرایط ارائه سرویس این اینترنت در ایران وجود داشته باشد، متقاضیان باید همانند سایر کشورها تعرفه های آن را پرداخت کنند و تجهیزات مربوط به آن را خریداری کنند.

سخن پایانی

گفته می شود اینترنت استارلینک چند ماه آینده به ایران می رسد. استارلینک یک پروژه خصوصی است که درآمد حاصل از آن صرف پروژه استقرار انسان ها بر روی سیاره مریخ می شود. استارلینک در ایجاد اتصال اینترنت در نقاط دور افتاده در تمامی کشورها بسیار کارآمد است. بسیاری از مردم جهان بی صبرانه در انتظار اینترنت ماهواره ای ایلان ماسک هستند.

نظر شما راجع به اینترنت استارلینک چیست؟ آیا با حضور این اینترنت در ایران موافق هستید؟ نظرات خود در این خصوص را با ما به اشتراک بگذارید.


بیشتر بخوانید: آیا هک وای فای امکان پذیر است؟ روش های جلوگیری از آن کدام است؟