معرفی کامل انواع دستکش های ایمنی + کاربرد هر کدام

انواع دستکش ایمنی براساس نوع کاربرد، جنس و سطح محافظت، تفاوت‌های زیادی با یکدیگر دارند. این تجهیزات که برای جوشکاری استفاده می‌شوند، با نمونه‌های قابل استفاده در صنایع شیمیایی و فعالیت‌های برقی یکسان نیستند. در واقع هر دستکش، برای شرایط خاصی طراحی شده و انتخاب نادرست آن می‌تواند به آسیب‌های جدی منجر شود.

در این مقاله به طور کامل با مدل‌های مختلف این محصول ایمنی آشنا می‌شوید، ویژگی‌های هر کدام را می‌خوانید و متوجه می‌شوید کدام نوع آن برای چه فعالیتی مناسب‌تر است. اگر قصد دارید انتخابی درست، ایمن و متناسب با نیاز خود داشته باشید، این مقاله دقیقاً همان مطلبی است که به آن نیاز دارید.

آنچه در ادامه می‌خوانیم:

• انواع براساس جنس
• انواع براساس کاربرد
• تفاوت انواع دستکش‌ها در یک نگاه
• پرسش های متداول
• جمع بندی

انواع براساس جنس

جنس این محصولات علاوه بر تعیین میزان مقاومت و ایمنی، میزان راحتی و دوام آن را نیز مشخص می‌کند. از طرفی، قابلیت انتقال هوا در این تجهیزات نیز به جنس آن بستگی دارد. گاهی تولیدکنندگان برای ایجاد کارایی بیشتر، از ترکیب چندین مواد مختلف برای تولید این ابزار ایمنی استفاده می‌کنند. در ادامه از رایج‌ترین مواد اولیه که برای تولید این ایمنی استفاده می‌شوند، نام برده شده است:

آلومینیومی

معمولاً دستکش‌هایی که مقاومت بالایی در برابر حرارت و مواد مذاب دارند، از جنس آلومینیوم تهیه می‌شوند. مدل‌های آلومینیومی در برابر سوختگی از دست‌ها محافظت می‌کنند و علاوه بر این، در برابر ببرش نیز مقاومت بالایی از خود نشان می‌دهند.

لاتکس

نوع لاتکس یا پلاستیک طبیعی برای انجام کارهای سبک، کارهای پزشکی و آزمایشگاهی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این نوع متریال وزن سبکی دارد و به همین دلیل کاربری آن نیز آسان است. همچنین از لحاظ قیمت نیز نسبت به سایر مدل‌های موجود در بازار، قیمت مقرون به صرفه‌تری دارد. همچنین انعطاف‌پذیری بالا و قابلیت کشسانی مطلوبی دارند. توجه نمایید استفاده طولانی مدت از نوع لاتکس امکان دارد باعث ایجاد حساسیت‌های پوستی و آلرژی برای برخی از افراد شود.

PVC

PVC نوعی پلاستیک ضد آب است که در برابر انواع شوینده‌ها و محلول‌های آبی محافظت خوبی دارد. دستکش‌هایی که از این متریال تولید می‌شوند، به طور معمول در مقابل عوامل اکسیدکننده رقیق نیز مقاومت بالایی دارند. این نوع معمولاً قیمت کمتری دارند و ضد آب هستند. توجه نمایید استفاده از نوع پی وی سی برای کار با حلال‌های قوی توصیه نمی‌شود.

برزنتی

نمونه‌های برزنتی برای انجام فعالیت‌های مختلف در حوزه‌های آهنگری، باغبانی، مکانیکی، صنایع فولاد و موارد مشابه، کاربرد دارند. همچنین در برابر اجسام تیز و داغ نیز مقاومت نسبتاً بالایی از خود نشان می‌دهند.

چرمی

برخی دستکش‌ها از مواد طبیعی همچن پوست گاو، گوزن یا گوسفند ساخته می‌شوند. انواع چرمی به دلیل برخورداری از ضخامت بالا، برای استفاده در محیط‌هایی که در مجاورت اجسام زبر و خشن قرار دارند، مناسب هستند. علاوه بر این، در مقابل گرمای متوسط و جرقه نیز مقاومت مطلوبی از خود نشان می‌دهند.

از آنجایی که در بسیاری از صنایع، احتمال قرار گرفتن در معرض انواع مایعات سمی وجود دارد، لازم است افراد برای محافظت از پوست دستان خود، بهترین متریال را برای محافظت از دستان خود انتخاب کنند. دستکش‌های ایمنی براساس مقاومتی که در برابر مایعات دارند، در انواع زیر تقسیم می‌شوند:

1. بوتیل: این نوع در برابر انواع مواد شیمیایی، اسیدها، بازها، الکل، آلدهیدها و … مقاومت خوبی از خود نشان می‌دهد. معمولاً این نوع محصولات در مقابل مواد خورنده و اسیدها همچون نیتریک و سولفوریک نیز محافظت مطلوبی دارند و عدم نفوذپذیری بالایی در مقابل گازها نیز از خود نشان می‌دهند.
2. نئوپرن: نئوپرن ماده‌ای ایده‌آل برای محافظت دستان در برابر الکل‌ها، مواد قلیایی، اسیدهای آلی، بنزین و مایعات هیدرولیکی محسوب می‌شود. علاوه بر این، ماده نئوپرن چگالی بالایی دارد و از انعطاف‌پذیری بسیار بالایی برخوردار است.
3. نیتریل: ماده نیتریل یا NBR در برابر انواع روغن، گریس و اسید مقاومت بالا از خود نشان می‌دهد. در صورتی که به استفاده از اسیدها، الکل، مواد سوزاننده، حلال‌های کل، روغن و گریس نیاز باشد، دستکش‌های نیتریل بهترین انتخاب هستند.

ویتون

ویتون یک نوع پلیمر گران قیمت است که قابلیت تحمل بالایی در شرایط خطرناک دارد. شرایطی که دیگر مدل‌ها قادر به تحمل آن نیستند. نمونه‌های ویتون کارایی و اثربخشی بسیار بالایی دارد و از دستان کاربر نیز به خوبی محافظت می‌کند. در گذشته نمونه‌های ویتون به دلیل برخورداری از مقاومت بالا در برابر گرما و مواد شیمیایی فقط در هوافضا مورد استفاده قرار می‌گرفت. در حال حاضر این نوع کاربرد ویژه‌ای در کار با هیدروکربن‌های آروماتیک از جمله بنزین و تلوئون دارد.

انواع براساس کاربرد

این تجهیزات در طیف وسیعی قرار می‌گیرند و توسط کارگران ساختمانی، لوله کش‌ها، مکانیک‌ها قابل استفاده هستند. با استفاده از یک محصول مناسب، از دست‌ها در مقابل زخم و بروز حساسیت، محافظت می‌شود. علاوه بر این، برخی از مدل‌های این محصول پوشش مناسبی در مقابل روغن و … نیز ایجاد می‌کنند.

البته انواع متفاوتی از دستکش‌ها در این گروه قرار می‌گیرند که خصوصیات متفاوتی دارند و لازم است متناسب با نوع فعالیت انتخاب شوند. علاوه بر جنس، توجه به نوع کاربرد آن نیز موضوع مهمی است که باید مورد توجه قرار بگیرد. در ادامه به بررسی این تجهیزات براساس کارایی و میزان مقاومتی که دارند، پرداخته شده است:

حرارتی

دستکش‌های نسوز و ضد حریق از الیاف نسوز تهیه می‌شوند و در برابر حرارت و گرما نیز مقاومت بالایی از خود نشان می‌دهند. استفاده از این نوع برای کار در مشاغل جوشکاری، آتش‌نشانی، صنایع ذوب و همچنین کار با کوره کاربردهای زیادی دارد. به طور کلی توصیه ما به شما این است برای کار در دمای بالا از نوع ضد حرارت استفاده کنید.

ضد اسید و مواد شیمیایی

نوع ضد اسید، در برابر طیف گسترده‌ای از مواد شیمیایی، مواد تمیزکننده، اسیدها، مواد قلیایی و محلول‌ها مقاومت دارند. بسته به نوع و قدرت مواد شیمیایی، لازم است از دستکش‌های مناسب و متناسب با نوع ماده شیمیایی استفاده شود. نمونه‌های مقاوم در برابر مواد شیمیایی عموماً از موادی همچون نیتریل، لاتکس، لاستیک، مواد پلیمری مختلف، بوتیل، ویتون، نئوپرن، نیتریل و … تولید می‌شود.

همچنین از این مدل می‌توان برای انجام فعالیت‌های پزشکی و آزمایشگاهی، کارهای صنعتی پلایشگاهی، پتروشیمی، تولید دارو، محصولات بهداشتی و … استفاده کرد.

برقکاری

مدل‌های برقکاری از جنس لاتکس تهیه می‌شوند و مقاومت بالایی در برابر ولتاژهای گوناگون نیز دارند. همچنین شوک‌های الکتریکی را نیز به خوبی جذب می‌کند. مهمترین نکته در هنگام تهیه این دستکش، این است که فرد با برق فشار ضعیف سروکار دارد یا برق فشار قوی. این تجهیزات براساس مقاومتی که در برابر جریان برق دارند، در ۶ کلاس از شماره ۰۰ تا شماره ۴ (۰۰، ۰، ۱، ۲، ۳ و ۴) طبقه‌بندی می‌شوند. لازم به ذکر است کلاس ۴ این مدل مقاوم‌ترین نوع عایق این به شمار می‌آید.

علاوه بر این، این محصول براساس موادی که کاربر با آن سروکار دارد، در انواع مختلفی تقسیم می‌شود که آن‌ها را با علائم A  H ،Z ،R و C نشان می‌دهند.  این مدل برای محافظت دست و بدن در برابر شوک‌های الکتریکی ناشی از وسایل الکتریکی فشار قوی همچون انواع سیم و کابل و یا تجهیزات برقی همچون پست‌های برق یا ترانسفورماتورها و … کاربرد دارد.

بیشتر بخوانید: نکات ایمنی برق و پیشگیری از برق گرفتگی

جوشکاری

مدل‌هایی که برای جوشکاری مناسب هستند، در مقابل گرمای ناشی از جوشکاری، وسایل برقی و یا سرما از دست‌ها محافظت می‌کنند. جوشکاری نیز با توجه به رطوبت محیط، وجود و یا عدم وجود شعله آتش، جرقه و … از مواد گوناگون تهیه می‌شوند. معمولاً جنس نئوپرن در این تجهیزات به کار می‌رود که از یخ‌زدگی و صدمات ناشی از سوختگی جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، این دستکش برای اطفای حریق نیز استفاده می‌شود.

یکبار مصرف

نمونه‌های یکبار مصرف معمولاً در حین فرآیند تولید، مونتاژ و ساخت و یا در امور پزشکی در بیمارستان‌ها قابل استفاده هستند. معمولاً برای تولید مدل‌های یکبار مصرف از پلی‌اتیلن استفاده می‌شود.

ضد برش

نوع ضد برش، سطح مقاومت مختلفی داشته و در برابر درجات متفاوت برش، پارگی و سوراخ شدن از دست‌ها محافظت می‌کند. این مدل به هنگام کار با آهن، شیشه، چوب، چاقو و اجسام تیز و برنده کاربرد دارد.

ضد لغزش

این نوع دستکش هرگونه ضربه و لرزش که ممکن است در کارهای صنعتی و ساخت و ساز ایجاد شود را مهار می‌کند. برای مثال، افرادی که به صورت مداوم از ابزاری همچون دریل که با لرزش همراه است استفاده می‌کنند، باید از مدل‌های ضد ارتعاش استفاده کنند. این مدل برای افرادی که در معرض ضربه یا لرزش‌های مداوم قرار دارند، ضروری است.

زیرا لرزش برای مدت طولانی می‌تواند سلامت انسان را تهدید کند. این کالای ایمنی معمولاً در برابر سوراخ شدن نیز مقاومت خوبی دارد. مواد اولیه نمونه‌های ضد ارتعاش معمولاً از چرم، پلیمر، نایلون و … تشکیل می‌شود. همچنین در کف آن‌ها نیز، بالشتک‌های ضد لغزش تعبیه می‌شود تا کار برای افراد آسان‌تر شود.

باغبانی

نمونه باغبانی این تجهیزات به لایه‌ای محافظ مجهز است که در برابر سموم، اجسام تیز و فعالیت‌های خطرناک حین باغبانی، مقاومت دارد. در ساختار این دستکش‌ها از مواد مختلفی استفاده می‌شود و هر یک از آن‌ها برای فعالیت خاصی از باغبانی قابل استفاده هستند. ویژگی کلی تمامی آن‌ها این است که در برابر سایش و سوراخ شدن نیز مقاومت بالایی دارند.

نجاری

مدل‌هایی که برای نجاری مناسب هستند، برای کار در صنایع چوب استفاده می‌شوند. این محصولات معمولاً از مواد اولیه کتان تولید می‌شوند و در برابر خراش و ساییدگی نیز از دست‌ها محافظت می‌کنند. مدل نجاری این تجهیزات در دو نوع ساده و مقاوم در بازار موجود هستند. نمونه‌های ساده برای انجام کارهای سبکتر مناسب هستند و در برابر سایش و خراش مقاومت دارند. در مقابل، نوع مقاوم این تجهیزات در برابر ضربه و برش‌های عمقی از دست‌ها محافظت می‌کنند.

مکانیکی

این نوع توسط مکانیک‌ها برای کار با ماشین و ابزارآلات استفاده می‌شود و در برابر ضربه، سایش و روغن‌ها مقاومت دارد. مدل‌های مکانیکی از جنس‌های متنوع چرم، جیر، پلی‌استر، لاستیک، PVC و … تولید می‌شود.

آتش نشانی

این مدل دستکش، از آسیب‌هایی همچون سوختگی، پارگی و خراشیدگی جلوگیری می‌کند. نمونه‌هایی که تحت عنوان دستکش آتش‌نشانی در بازار موجود هستند، معمولاً مقاومت بالایی در برابر حرارت و سرما دارند. این مدل به آسترهایی مجهز است که مانع تعریق دست‌ها می‌شوند.

تفاوت انواع دستکش‌ها در یک نگاه

اگر بخواهیم دستکش‌های کار را به صورت خلاصه و مقایسه‌ای بررسی کنیم، تفاوت‌ها عمدتاً براساس جنس، سطح محافظت و کاربرد تخصصی آن‌ها قابل تشخیص است. در ادامه رایج‌ترین دلایل تفاوت‌های این تجهیزات آورده شده است:

• نخی: مناسب کارهای سبک، راحت و قابل تنفس اما محافظت پایین
• چرمی: مناسب جوشکاری و کار سنگین، مقاوم در برابر حرارت، ضخیم و بادوام
• لاتکس: مناسب پزشکی و نظافت، چسبنده و ظریف اما احتمال حساسیت در برخی افراد
• نیتریل: مقاوم در برابر مواد شیمیایی، بدون لاتکس و همچنین مناسب صنایع دارویی یا صنعتی
• ضدبرش: حفاظت بالا در برابر اجسام تیز، مناسب صنایع فلزی و شیشه
• ضدحرارت: تحمل دمای بالا، مناسب ریخته‌گری یا کوره با ضخامت بالا
• ضد مواد شیمیایی: مقاوم در برابر اسید و مواد بازی، قابل استفاده در آزمایشگاه‌ها و صنایع پتروشیمی

در صورت اطلاع از این تفاوت‌ها، انتخاب دستکش مناسب براساس محیط کاری آسان‌تر خواهد شد.

جمع بندی

امیدواریم که این مقاله برای شما مفید واقع شده باشد. در این شما را با دستکش کارهای مختلف و همچنین مواد اولیه تولید آن‌ها آشنا کردیم. این محصولات برای محافظت از دست‌ها در برابر آسیب‌ها و خطرات مختلف استفاده می‌شوند. این تجهیزات می‌توانند از جنس‌ها و طرح‌های مختلفی ساخته شده باشند که بسته به نوع کار و خطرات موجود در محیط کاری، انتخاب می‌شوند.

همچنین خوشحال می‌شویم که نظرات خود را در قسمت دیدگاه این مقاله برای ما به اشتراک بگذارید. تیم فنی راندنو آماده پاسخگویی به شما عزیزان درخصوص هرگونه سؤالات رایج در زمینه ابزار و تجهیزات ایمنی است.