نحوه عیب یابی کابل برق به راحتی صورت می گیرد. در واقع عیب یابی کابل برق یکی از مهمترین اقداماتی است که در مراحل تعمیر و نگهداری سیم و کابل باید صورت بگیرد. عیب کابل می تواند مربوط به نارسایی جریان، اتصال نادرست، پوسیدگی، پارگی، اتصال کوتاه و دیگر موارد باشد. البته در مراحل عیب یابی باید به نوع کابل، سایز، ولتاژ، شدت جریان عبوری و دیگر موارد توجه کرد. در یک کابل قدرت یا حتی فشار ضعیف خطاها و عیب های مختلفی وجود دارد. برای این که بتوانیم کابل های برق را به درستی عیب یابی کنیم، باید کابل را به خوبی بشناسیم و بخش های مختلف آن را بررسی کنیم.
اگر قصد دارید، کابلی را عیب یابی کنید، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید. در این مقاله به نحوه عیب یابی کابل برق می پردازیم و عیب های مختلف یک کابل را بررسی می کنیم.
آنچه در ادامه می خوانیم:
- ضرورت عیب یابی در کابل
- مراحل عیب یابی کابل
- عیب یابی کابل به روش TDR
- عیب یابی کابل با استفاده از دستگاه می گر
- تعیین محل دقیق عیب در کابلهای برق
ضرورت عیب یابی در کابل
پیش از پرداختن به نحوه عیب یابی کابل برق به اهمیت عیب یابی کابل برق می پردازیم.
در تاسیسات برقی و مجموعه های مختلف کابل ها مهم ترین و اصلی ترین تجهیزاتی هستند که برای انتقال جریان الکتریکی به کار گرفته می شوند. اقدامات بسیار زیادی وجود دارد که به کمک آن ها می توان از خرابی کابل ها پیشگیری کرد. انجام این اقدامات اهمیت بسیار زیادی دارد زیرا بروز مشکل در سیم و کابل برق امنیت افراد یک مجموعه و سلامت دستگاه ها را تهدید می کند. همچنین قطعی برق ممکن است خسارت های زیادی را به کسب و کارهای مختلف وارد کند.
عیب یابی کابل یک مرحله مهم در تعمیر و نگهداری است. این مشکل می تواند دلایل مختلفی داشته باشد. اغلب عیوبی که در کابل رخ می دهد به شرایط محیطی و عوامل بیرونی مربوط می شود. مثلاً گاهی کابل تحت تاثیر حفاری در محل های مختلف قرار می گیرد و روی کابل های زمینی نیز سوراخ می شود و کابل قطع می شود. در این صورت اگر جریان در کابل جاری باشد، افراد حاضر و ماشین آلات در معرض برق گرفتگی قرار می گیرند. به همین دلیل عیب یابی کابل اهمیت دارد. به طور کلی به سه دلیل کابل ها باید عیب یابی شوند:
- بررسی تطابق کابل
- بررسی کیفیت کابل
- بررسی کارایی کابل
مهمترین گام در فرآیند عیب یابی کابل پیدا کردن مشکل و علت بروز آن است.
بیشتر بخوانید: کابل مناسب برای کنتور برق
مراحل عیب یابی کابل
نحوه عیب یابی کابل برق چند مرحله دارد. در ادامه به بررسی این مراحل می پردازیم.
نوع کابل و تناسب آن با محیط را بررسی کنید
اگر کابل دچار اشکال شده باشد، ابتدا باید تمامی مشخصات کابل و ویژگی های آن را بررسی کنید و سپس با اطلاعات محل نصب آن مقایسه کنید. بیشتر کابل ها وقتی دچار اشکال می شوند که در مکانی نامناسب به کار گرفته شوند. هر نوع کابل باید متناسب با محیط در سایز و ولتاژ مناسب به کار گرفته شود. در صورتی که در انتخاب هر کدام کابل دقت نشود مشکلاتی به وجود خواهد آمد.
از آسیب بیشتر کابل و گسترش آن به بخش های دیگر جلوگیری کنید
در نحوه عیب یابی کابل برق باید این نکته را مد نظر قرار دهید که هرچه سریع تر آسیب وارد شده به کابل را شناسایی کنید. تا بتوانید کابل را از دیگر کابل ها جدا کنید و اتصال آن با تجهیزات مختلف را قطع کنید. همچنین تمامی قسمت های آسیب دیده را باید شناسایی کنید تا تعمیر شوند زیرا در غیر این صورت مجددا با مشکل مواجه می شوید.
نقاط اتصال کابل را بررسی کنید
یکی از مهم ترین موضوعات در نحوه عیب یابی کابل برق بررسی نقطه اتصال این کابل ها به همدیگر و سایر تجهیزات است. تمامی نقاط اتصال باید با یکدیگر مطابقت داشته باشد.
میزان مقاومت را بررسی کنید
برای اندازه گیری مقاومت کابل، ابتدا باید هر دو سر کابل را از مدار جدا کنید. در یک سمت کابل، تمام هادی ها را به یکدیگر متصل کنید (اتصال کوتاه) و در سمت دیگر، با استفاده از یک اهم متر دقیق، مقاومت تک تک هادیها را نسبت به یکدیگر اندازه گیری کنید.
پس از ثبت مقادیر، آن ها را با مقاومت استاندارد و محاسبهشده برای طول کابل مقایسه کنید. تحلیل نتایج به شرح زیر است:
- قطعشدگی هادی: اگر مقاومت اندازه گیری شده بینهایت (OL) باشد، نشاندهنده قطعی کامل در آن رشته هادی است.
- اتصال کوتاه: اگر مقاومت در هر مرحله به صفر نزدیک باشد، نشاندهنده وجود اتصالی بین دو هادی یا بین هادی و شیلد/زمین است.
- سلامت کابل: اگر مقادیر اندازهگیری شده با مقاومت محاسبهشده (با توجه به سطح مقطع و طول کابل) مطابقت داشته باشد، هادیها سالم هستند.
تست های مختلف را انجام دهید
در نحوه عیب یابی کابل برق باید تست های مختلف را روی کابل انجام دهید. تست عایقی، تست ولتاژ، شدت جریان، نشت برق و دیگر موارد باید روی کابل انجام شود تا بتوانید از علت خرابی کابل آگاه شوید. از مهم ترین این تست ها می توان به تست پرسولفات، تابکاری، کششی، روکشی، مقاومت رسانا، تست پیوستگی، مرحله ای، مقاومت زمین و تست ولتاژ بالا اشاره کرد.
دلایل آسیب را بررسی کنید
سومین مرحله در نحوه عیب یابی کابل برق بررسی دلایل معیوب شدن کابل است. دلایل مختلفی وجود دارد که سبب می شود کابل خراب شود. از مهم ترین این دلایل می توان به موارد زیر اشاره کرد:
اتصال کوتاه
یکی از مهمترین عیب ها در کابل برق، اتصال کوتاه است. این اتصال کوتاه می تواند بین دو هادی یا هم یا یک هادی با زمین صورت بگیرد. اتصال کوتاه با زمین ممکن است به صورت مستقیم و از طریق غلاف فلزی کابل رخ دهد. خطای اﺗﺼﺎل ﻛﻮﺗﺎه می ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ دو ﺻﻮرت ﭘﺎﻳﺪار ﻳﺎ ﻟﺤﻈﻪ ای باشد. در نوع ﭘﺎﻳﺪار، ﺧﻄﺎ همواره ﺑﺮ روی ﻛﺎﺑﻞ وﺟﻮد دارد و اﻧﺪازه ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺧﻄﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ نمی کند. .در ﻧﻮع گذرا یا لحظه ای Intermittent وجود خطا روی کابل وضعیت پایداری ندارد یعنی مشخصات و پارامترهای آن همواره تغییر می کند.
خرابی در ساختار کابل
در نحوه عیب یابی کابل برق باید به ساختار کابل توجه کنید. گاهی خرابی کابل مربوط به هادی، عایق و روکش کابل است. اگر عایق کابل از کیفیت مناسب نباشد، کابل به سرعت آسیب می بیند و قسمت های داخلی نظیر هادی نیز خراب می شود زیرا در برابر شرایط محیطی مختلف قرار می گیرد. کابل هایی که هادی بیرون زده زده دارند خطرناک و حادثه آفرین هستند.
کابل ها تحت تاثیر عوامل بیرونی همچون حفاری قرار می گیرند و قطع می شوند. قطع شدن کابل ها به خصوص کابل های دفنی و زیرزمینی یکی از اصلی ترین مشکلات در تعمیر و نگهداری است.
بیشتر بخوانید: برای خرید کابل برق به چه پارامترهایی توجه کنیم؟
اتصال چند کابل به همدیگر
در صورتی که در یک قسمت دو ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻛﺎﺑﻞ ﺑﻪ هم متصل شده باشند، ﻣﻘﺎومت این نقاط افزایش پیدا می کند و محل اتصال بیشتر از دیگر بخش ها گرم می شود. ﮔﺮم ﺷﺪن بیش از حد ﻣﺤﻞ اﺗﺼﺎل باعث بروز مشکلات جدی در کابل می شود.
نوسان جریان و اختلاف ولتاژ
اگر جریان یا ولتاژ مجاز عبوری از هر نوع کابلی بیشتر از حد معمول باشد، جریان بالا سبب به وجود آمدن حرارت زیاد می شود. در نهایت این ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﺗﺼﺎﻻت منجر به اﻓﺖ وﻟﺘﺎژ در ﻣﺤﻞ اﺗﺼﺎل خواهد شد.
عیب یابی کابل به روش TDR
یکی از روش هایی که در نحوه عیب یابی کابل برق به کار گرفته می شود، روش TDR است. البته این روش بیشتر برای عیب یابی کابل در تابلو برق و سایر تاسیسات الکتریکی استفاده می شود. از فرکانس های رادیویی در این روش استفاده می شود. انتشار فرکانس های پیوسته و بالا و با ولتاژ کم در این روش صورت می گیرد. مدت زمان بین انتشار پالس ولتاژ پایین و بازگشت آن در هر بازتابی بررسی می شود. در نهاتو با استفاده از سرعت انتشار، فاصله تا نقطه انعکاس شناسایی می شود. در نتیجه در بخش هایی از کابل که عیب و یا خطایی وجود دارد، امپدانس تغییر می کند.
عیب یابی کابل با استفاده از دستگاه می گر
دستگاه میگر (Megger) ابزاری تخصصی برای سنجش مقاومت عایقی تجهیزات الکتریکی و کابلها در ولتاژهای بالا است. این دستگاه برخلاف مولتیمتر، برای اندازهگیری ولتاژ یا جریان جاری در مدار استفاده نمیشود.
برای اندازهگیری مقاومت عایقی کابل با استفاده از می گر، مراحل زیر را دنبال کنید:
- ایزولهسازی: ابتدا هر دو سر کابل را کاملاً از مدار جدا کنید تا هیچگونه منبع ولتاژی به کابل متصل نباشد.
- اتصال دستگاه: پایانه «Line» دستگاه میگر را به یکی از هادیهای کابل و پایانه «Earth» را به شیلد کابل یا بدنه فلزی (زمین) متصل کنید. (اگر قصد تست مقاومت بین دو هادی را دارید، پایانه Line به یک هادی و پایانه Earth به هادی دیگر متصل میشود).
- تست و اندازهگیری: پس از برقراری اتصالات، ولتاژ تست مناسب را انتخاب کرده و دکمه تست را فشار دهید. دستگاه با اعمال ولتاژ بالا، مقاومت عایقی را اندازهگیری کرده و عدد نهایی را نمایش میدهد.
تعیین محل دقیق عیب در کابلهای برق
یکی از مهم ترین مراحل در عیب یابی کابل های برق، تعیین محل دقیق عیب است. اغلب کابل ها در مسیرهایی دفن یا نصب می شوند که دسترسی مستقیم به آن ها وجود ندارد. این موضوع فرآیند عیب یابی را پیچیده می کند. به ویژه در محیط های صنعتی مانند کارخانه ها، تشخیص سریع محل عیب اهمیت حیاتی دارد تا از توقف طولانی مدت عملیات جلوگیری شود.
به طور کلی، دو رویکرد اصلی برای تعیین محل عیب کابل وجود دارد:
- روش مکانیابی اولیه (Prelocation): این روش به منظور تعیین یک ناحیه یا محدوده تقریبی که عیب در آن رخ داده است، به کار میرود. هدف، محدود کردن جستجو به یک بخش مشخص از مسیر کابل است.
- روش مکانیابی دقیق (Pinpointing): پس از مشخص شدن ناحیه تقریبی عیب با روش Prelocation، از این روش برای یافتن نقطه دقیق عیب در آن محدوده استفاده میشود. این مرحله نیازمند دقت بالاتری است.
در عمل، این دو روش اغلب به صورت ترکیبی مورد استفاده قرار می گیرند تا ابتدا محدوده عیب به صورت تقریبی مشخص شده و سپس با دقت بیشتری نقطه دقیق آن تعیین گردد.
ترجمه بدردنخور و مزخرفی بود.خیلی کوتاه و ناقص.
سلام دوست عزیز
متاسفیم که مقاله برای شما مفید نبوده
در اسرع وقت مقاله به روزرسانی خواهد شد.