راهنمای جامع علائم اختصاری سیم و کابل، جدول، کدها و نحوه خواندن

علائم اختصاری سیم و کابل توسط کارخانه ها برروی سیم و کابل برق حک می شوند و کاربردی همچون یک راهنما دارند. به کمک این علائم اختصاری می توان محصولات را شناسایی کرد. این علائم نوع هادی، نوع عایق، روکش، کاربرد و ساختار را نشان می دهند. هر کدام از این علائم در جای به خصوصی قرار گرفته اند.

کدگذاری سیم و کابل یک سیستم واحد جهانی ندارد. استاندارد IEC، استانداردهای ملی و سیستم‌های نام‌گذاری سازندگان ممکن است تفاوت‌هایی داشته باشند.

اگر قصد خرید سیم و کابل دارید، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید. در این مقاله به بررسی علائم و مشخصه کدها می پردازیم. تا بتوانید بهترین را برای مجموعه خود خریداری کنید.

آنچه در ادامه می خوانیم:

• کاربرد علائم اختصاری
• معرفی علائم اختصاری روی سیم و کابل
• حروف اختصاری سیم برق
• حروف اختصاری کابل برق
• کدگذاری کابل ابزار دقیق چیست؟
• چگونه کد کابل را بخوانیم؟
• نمونه خوانی کد کابل

کاربرد علائم اختصاری

علائم اختصاری که توسط کارخانه ها برروی محصولات درج می شود، در هر کشوری می تواند متفاوت باشد. اما اغلب کشورها از یک استاندارد در نامگذاری سیم و کابل استفاده می کنند. به کمک علائم اختصاری می توان محصولات را شناسایی کرد. علائم روی تجهیزات از دو جهت اهمیت دارند:

1. علائم اختصاری در بسیاری از موارد در جاهای مختلف دنیا شبیه هم است.
2. تفاوت های جزئی و کلی روی علائم اختصاری کشورهای مختلف چیزی از اهمیت آن کم نمی کند.

به طور کلی می توان کدها و علائم های مخصوص را یک زبان در تمامی دنیا در نظر گرفت. امروزه با پیشرفت تکنولوژی انواع مختلفی از محصولات برق کشی به بازار عرضه شده اند. با افزایش تنوع این محصولات، تشخیص و به کارگیری آن ها دشوار شده است. به همین دلیل از علائم اختصاری برای تشخیص آن ها استفاده می شود.

معرفی علائم اختصاری روی سیم و کابل

این محصولات از اجزای گوناگونی به وجود آمده اند. اگر یک کابل برق را از قسمت بیرونی بررسی کنیم، لایه های مختلفی را خواهیم داد که هرکدام براساس استاندارد جهانی و با توجه به نوع کاربرد متفاوت است. اما به طور کلی تجهیزات از روکش بیرونی، عایق میانی، روکش جداکننده، آرمور (در برخی از کابل های خاص و زره دار)، حفاظ عایق رسانا و هادی تشکیل شده است. برخی از کابل ها لایه های بیشتری دارند و برخی دیگر تنها به چند جز اصلی محدود می شوند.

وقتی روکش خارجی را بررسی می کنیم، با یک سری اعداد و حروف درج شده روی مواجه می شویم. هرکدام از این اعداد و حروف نشان دهنده ویژگی مهمی در کابل هستند. در ادامه به معرفی برخی از علائم اختصاری سیم و کابل می پردازیم.

حروف اختصاری سیم برق (نماد سیم)

در ادامه حروف اختصاری پرکاربردترین سیم های برق (نماد سیم) آورده شده است:

• سیم تک لا با روکش پلاستیک برای سیم کشی ساختمان (NYA)
• سیم افشان با روکش پلاستیک برای سیم کشی ساختمان (NYAF)
• سیم مخصوص با روکش پلاستیک برای سیم کشی ساختمان (NSYA)
• سیم مقاوم در مقابل رطوبت (NYM)
• سیم با روکش پلاستیک مخصوص برای روشنایی و لوازم خانگی (NYZ)
• سیم برای مصرف لوستر و چراغ ها (NYFA)
• سیم دو رشته ای دولا برای مصرف روشنایی (NYFAZ)
• سیم مکالمه و خبری (Y)
• سیم کواکسیال (T)

حرف N طبق استاندارد آلمان به معنی سیم مسی است و حرف Y نیز عایق پی وی سی را نشان می دهد. حروف Z و S برای سیم های مخصوص به کار می رود. F هم مخصوص سیم های نرم است. سیم هایی که در نام آن ها از A استفاده شده است، برای سیم کشی داخل لوله ها مناسب هستند. حرف M هم برای سیم های مقاوم در برابر رطوبت به کار می رود.

بیشتر بخوانید: انواع سایز کابل برق و کاربرد آنها

حروف اختصاری کابل برق

در ادامه حروف اختصاری پرکاربردترین کابل های برق آورده شده است:

• کابل آلومینیومی با عایق و غلاف پی وی سی (nayy)
• کابل مسی با عایق پلی اتیلن کراسلینک و غلاف پی وی سی (n2xy)
• کابل مسی افشان با عایق پی وی سی (nyaf)
• هادی مس، عایق از جنس پی وی سی، یک غلاف سربی، زره فولادی و روکشی نهایی از جنس الیاف گیاهی (NYKBA)

کدگذاری کابل ابزار دقیق چیست؟

علامت اختصاری برخی از کابل ها همچون کابل ابزار دقیق اطلاعات زیادی را در اختیار مصرف کنندگان می گذارند. در ادامه به سه مورد از پرکاربردترین علائم در این کابل ها اشاره شده است:

•  Re2xstyry کابل ابزار دقیق روکش xlpe زره دار
• Re2xsty کابل ابزار دقیق روکش xlpe زره دار
• Re2xyry کابل ابزار دقیق روکش پی وی سی

چگونه کد کابل را بخوانیم؟

برای شناسایی مشخصات یک کابل برق، می‌توان از حروف و اعداد درج‌شده روی روکش آن کمک گرفت. این کدها معمولاً اطلاعاتی درباره استاندارد ساخت، جنس هادی، نوع عایق، روکش، ساختار هادی، وجود زره و تعداد و سطح مقطع رشته‌ها در اختیار ما قرار می‌دهند. البته معنی هر حرف به استاندارد و سیستم نام‌گذاری مورد استفاده بستگی دارد؛ بنابراین نباید یک حرف را بدون توجه به کل کد و استاندارد مربوط به آن تفسیر کرد.

برای خواندن کد کابل، ابتدا باید حروف آن را از چپ به راست بررسی کرده و هر بخش را جداگانه تفسیر کنید. برای مثال، در کدی مانند N2XY، هر بخش نشان‌دهنده یکی از ویژگی‌های ساختاری کابل است. در کد NAYY نیز حروف مختلف اطلاعاتی درباره هادی و مواد عایق و روکش ارائه می‌دهند.

اعداد روی کابل

اعداد نیز معمولاً بعد از حروف قرار می‌گیرند و اطلاعاتی مانند تعداد رشته‌ها و سطح مقطع هادی‌ها را مشخص می‌کنند. برای نمونه، در عبارت NYY 3×۲.۵، عدد ۳ نشان‌دهنده تعداد رشته‌ها و عدد ۲.۵ بیانگر سطح مقطع هر رشته بر حسب میلی‌متر مربع است.

بنابراین برای شناسایی دقیق کابل بهتر است کد آن را به چند بخش تقسیم کنید:

• حروف ابتدایی: معمولاً بیانگر استاندارد یا نوع کابل و در برخی سیستم‌های نام‌گذاری، جنس هادی هستند.
• حروف میانی: نوع عایق، روکش، زره یا سایر ویژگی‌های ساختاری کابل را مشخص می‌کنند.
• حروف مربوط به ساختار هادی: می‌توانند نوع هادی، مانند مفتول یا افشان، را نشان دهند.
• اعداد: معمولاً تعداد رشته‌ها و سطح مقطع هادی را مشخص می‌کنند.
• سایر علائم: ممکن است اطلاعاتی مانند ولتاژ نامی، ساختار خاص یا کاربرد کابل را نشان دهند.

به عنوان مثال، هنگام بررسی کدی مانند NAYY 4×۳۵، علاوه بر حروف کد باید بخش عددی آن نیز بررسی شود. در این نمونه، ۴ تعداد رشته‌ها و ۳۵ سطح مقطع هر رشته بر حسب میلی‌متر مربع را نشان می‌دهد. برای تفسیر حروف نیز باید به استاندارد نام‌گذاری همان کابل مراجعه کرد.

در نتیجه، خواندن کد کابل فقط با حفظ کردن معنی تک‌تک حروف انجام نمی‌شود؛ بلکه باید ترتیب حروف، اعداد و استاندارد مورد استفاده را در کنار یکدیگر بررسی کرد. این روش کمک می‌کند پیش از خرید سیم و کابل، مشخصات محصول را با نیاز پروژه مطابقت دهید.

نمونه خوانی کد کابل

• NYY: کابل مسی با عایق و روکش PVC در سیستم نام‌گذاری مربوطه
• NAYY: کابل با هادی آلومینیومی و عایق/روکش PVC
• N2XY: کابل با عایق XLPE و روکش PVC
• NYAF: سیم افشان با عایق PVC
• NYA: سیم تک‌رشته با عایق PVC