نحوه استفاده از کپسول آتش نشانی مهارتی ساده اما حیاتی است که در شرایط اضطراری میتواند جان افراد را نجات دهد. در بسیاری از محیطها و مجموعهها، کپسول آتش نشانی وجود دارد اما افراد روش درست استفاده از آن را نمیدانند. همین موضوع باعث میشود در هنگام وقوع حادثه، دچار سردرگمی شوند. در صورتی که با مراحل صحیح استفاده، فاصله ایمن و نوع مناسب کپسول آتش نشانی آشنا باشید، میتوانید در چند ثانیه واکنش درست نشان دهید و از گسترش آتش جلوگیری کنید.
در این مقاله آموزش میدهیم که چگونه از کپسول آتش نشانی CO2 و پودر و گاز استفاده کنید. به چه نکات ایمنی باید توجه داشته باشید و در چه شرایطی از ادامه عملیات خاموش کردن صرفنظر کنید. پس تا انتهای این مطلب از مجله راندنو با ما همراه باشید.
آنچه در ادامه میخوانیم:
- آموزش استفاده از کپسول آتش نشانی
- مراحل استفاده از کپسول آتش نشانی
- نکات ایمنی مهم استفاده از کپسول آتش نشانی
- اشباهات رایج هنگام استفاده از کپسول آتش نشانی
- سؤالات متداول
- جمعبندی
آموزش استفاده از کپسول آتش نشانی
روش کار با کپسول آتش نشانی با رعایت چند نکته ایمنی امکانپذیر است و دشواری خاصی ندارد. برای خاموش کردن آتش با کپسول آتشنشانی باید آرامش خود را حفظ کنید و مراحل را به ترتیب انجام دهید. اول ضامن را بکشید. سپس نازل را به سمت پایه آتش بگیرید. در ادامه اهرم را فشار دهید و دست را به صورت رفت و برگشتی حرکت دهید تا تمام سطح آتش پوشش داده شود. نوع کپسول روی نحوه استفاده و محل ایستادن شما اثر میگذارد، به همین دلیل شناخت روش استفاده هر مدل اهمیت زیادی دارد.
طریقه استفاده از کپسول آتش نشانی CO2
کپسول CO2 برای آتشسوزی تجهیزات برقی و وسایل الکترونیکی کاربرد دارد. هنگام استفاده باید فاصله حدود ۲ متری با آتش حفظ کنید. نازل شیپوری را مستقیم به سمت پایه آتش بگیرید. اهرم را به آرامی فشار دهید تا گاز کنترلشده خارج شود. به شیپوره دست نزنید چون دمای آن به شدت پایین میآید و میتواند باعث آسیب پوستی شود. در فضای بسته، بعد از خاموش شدن آتش سریع محل را ترک کنید چون CO2 اکسیژن محیط را کاهش میدهد.
طریقه استفاده از کپسول آتش نشانی پودر و گاز
کپسول پودر و گاز برای خانه، خودرو، مغازه و محیطهای عمومی گزینه مناسبی است و کاربرد گستردهای دارد. بعد از کشیدن ضامن، شلنگ را به سمت پایه آتش بگیرید. از فاصله حدود ۲ تا ۳ متر شروع کنید. اهرم را فشار دهید و با حرکت جارویی، سطح آتش را پوشش دهید. اگر آتش دوباره شعله گرفت، دوباره روی همان نقطه تمرکز کنید. تخلیه کامل کپسول در آتشهای کوچک معمولاً نتیجه بهتری میدهد.

مراحل استفاده از کپسول آتش نشانی
استفاده درست از این تجهیزات آتش نشانی باعث میشود آتش در همان لحظات اولیه کنترل شود و از گسترش خسارت جلوگیری گردد. این مراحل باید به ترتیب و با آرامش انجام شوند. در ادامه، نحوه استفاده از کپسول آتش نشانی به صورت گام به گام آورده شده است:
- ابتدا کپسول را از نظر سلامت بدنه و قرار داشتن عقربه فشارسنج در محدوده سبز بررسی کن.
- ضامن ایمنی را با کشیدن پین فلزی خارج کن تا اهرم آزاد شود.
- در فاصلهای امن از آتش بایست؛ معمولاً فاصله ۲ تا ۳ متری مناسب است.
- نازل یا شیلنگ را به سمت پایه شعله بگیر، نه به سمت بالای آتش.
- اهرم را بهآرامی فشار بده و همزمان نازل را به صورت رفت و برگشتی حرکت بده تا سطح آتش پوشش داده شود.
- بعد از خاموش شدن شعله، چند لحظه محل را تحت نظر بگیر تا از شعلهور شدن مجدد جلوگیری شود.
این روش ساده اما استاندارد، همان روشی است که در آموزشهای حرفهای اطفای حریق هم توصیه میشود.
نکات ایمنی مهم استفاده از کپسول آتش نشانی
دانستن نحوه استفاده به تنهایی کافی نیست. رعایت نکات ایمنی باعث میشود کنترل بیشتری داشته باشید و خطر آسیب کاهش پیدا کند.
- قبل از استفاده، نوع کپسول را با نوع آتشسوزی تطبیق دهید. اگر از کپسول نامناسب استفاده کنید، خطر را بیشتر میکنید. برای مثال، هرگز از خاموشکننده آبی برای تجهیزات برقی استفاده نکنید.
- اگر آتش از کنترل خارج شد، محیط را ترک کنید و با آتشنشانی تماس بگیرید. تلاش برای مهار آتش گسترده با یک کپسول دستی تصمیم درستی نیست.
- هنگام استفاده، به موقعیت بدن خود توجه کنید. در مسیر دود نایستید و راه خروج را مسدود نکنید. فاصله ایمن را حفظ کنید و همیشه مسیر عقبنشینی را باز نگه دارید.
- بعد از استفاده، کپسول را بدون معطلی برای شارژ مجدد به مرکز مجاز بسپارید. حتی تخلیه جزئی هم کارایی کپسول را کاهش میدهد.
- کپسول را در محل مناسب نگه دارید. آن را دور از گرما، نور مستقیم و رطوبت قرار دهید. وضعیت ظاهری و تاریخ شارژ را بهصورت دورهای بررسی کنید تا در زمان نیاز عملکرد قابل اعتماد داشته باشد.

اشباهات رایج هنگام استفاده از کپسول آتش نشانی
هانطور که پیش از این با نحوه استفاده از کپسول آتش نشانی آشنا شدید، کوچکترین بیاحتیاطی میتواند منجر به وقوع حوادث ناگوار شود:
- بسیاری از افراد به جای هدف گرفتن پایه آتش، شعله را نشانه میگیرند و اثر خاموشکنندگی را کاهش میدهند.
- بعضی افراد خیلی به آتش نزدیک میشوند و خود را در معرض حرارت و دود قرار میدهند.
- برخی کاربران هنگام استفاده، مسیر خروج را پشت سر خود میبندند و راه فرار را از دست میدهند.
- بعضی افراد بدون توجه به نوع آتش، از کپسول نامناسب استفاده میکنند و خطر را افزایش میدهند.
- برخی افراد پس از تخلیه اولیه تصور میکنند آتش خاموش شده و محل را ترک میکنند، در حالی که شعله ممکن است دوباره شعلهور شود.
- بسیاری از افراد تاریخ شارژ کپسول را بررسی نمیکنند و در لحظه حادثه با کپسول ناکارآمد روبهرو میشوند.
سؤالات متداول
در لیست زیر رایجترین سؤالات کاربران در زمینه طرز استفاده از کپسول آتش نشانی آورده شده است:
چگونه با کپسول آتش نشانی کار کنیم
برای کار با کپسول آتش نشانی، ابتدا باید ضامن را بکشید، سپس نازل را به سمت پایه آتش بگیرید. بعد اهرم را فشار دهید و مواد خاموشکننده را با حرکت رفت و برگشتی با رعایت نکاتی ایمنی، روی آتش پخش کنید.
آیا همه کپسول های آتش نشانی به یک شکل استفاده میشوند؟
اصول کلی استفاده از کپسول آتشنشانی در همه مدلها یکسان است؛ یعنی کشیدن ضامن، نشانهگیری به سمت پایه آتش و فشار دادن اهرم.
اما تفاوت اصلی در نوع ماده خاموشکننده است.
اگر کپسول آتش نشانی عمل نکرد، چه کنیم؟
اگر با کشیدن ضامن و فشار دادن اهرم هیچ مادهای خارج نشد، ابتدا آرامش خود را حفظ کنید. این وضعیت معمولاً به دلیل افت فشار، خرابی شیر یا تاریخگذشته بودن کپسول اتفاق میافتد. در چنین شرایطی باید فوراً از محل فاصله بگیرید، افراد دیگر را مطلع کنید و با آتشنشانی تماس بگیرید. تلاش برای تعمیر یا ضربه زدن به کپسول در لحظه حادثه میتواند خطرناک باشد.
تا چه فاصلهای باید از آتش بایستیم؟
فاصله استاندارد برای شروع استفاده از کپسول آتشنشانی معمولاً بین ۲ تا ۳ متر است. اگر خیلی نزدیک بایستید، هم در معرض حرارت شدید قرار میگیرید و هم پاشش مواد خاموشکننده کنترل نمیشود. اگر هم خیلی دور بایستید، مواد به مرکز آتش نمیرسد و اثرگذاری کاهش پیدا میکند.
بعد از تخلیه کپسول میتوان دوباره از آن استفاده کرد؟
خیر.
کپسول آتشنشانی بعد از تخلیه شدن حتی اگر مقدار کمی از ماده داخل آن باقی مانده باشد، دیگر قابل استفاده ایمن نیست. زیرا فشار داخلی کاهش پیدا میکند و عملکرد آن در استفاده بعدی قابل اعتماد نخواهد بود.
اگر تاریخ کپسول گذشته باشد، خطرناک است؟
بله. کپسول آتشنشانی تاریخگذشته ممکن است در زمان حادثه عمل نکند و شما را در شرایط بحرانی بدون ابزار دفاعی بگذارد. همچنین در برخی موارد، بهخصوص در کپسولهای پودری یا تحت فشار بالا، امکان نشتی، ترک بدنه یا حتی ترکیدن مخزن وجود دارد.
جمعبندی
امیدواریم که مقاله نحوه استفاده از کپسول آتش نشانی برای شما مفید واقع شده باشد. در این مقاله به طور کامل نکات استفاده از کپسولهای آتش نشانی را بررسی کردیم. استفاده درست از کپسول آتش نشانی میتواند در چند ثانیه از گسترش آتش جلوگیری کند و جان افراد را نجات دهد. شناخت نوع کپسول، رعایت فاصله ایمن، توجه به تاریخ شارژ و یادگیری مراحل صحیح استفاده، نقش مهمی در افزایش ایمنی دارد. اگر کپسول همیشه در دسترس باشد و به موقع بررسی شود، در لحظه حادثه میتواند یک ابزار نجات واقعی باشد.
همچنین خوشحال میشویم که نظرات خود را در قسمت دیدگاه این مقاله برای ما به اشتراک بگذارید. تیم فنی راندنو آماده پاسخگویی به شما عزیزان درخصوص هرگونه سؤالات رایج در زمینه ابزار و تجهیزات ایمنی است.










