انواع فیلتر ماسک براساس میزان جذب، نوع ماسک و کاربرد به چند دسته تقسیم میشوند. این تجهیزات با هدف محافظت از سیستم تنفسی در برابر ذرات معلق، بخارات شیمیایی و گازهای سمی طراحی شدهاند. بنابراین با توجه به نوع آلاینده موجود در محیط و شرایط کاری، میتوان از فیلترهای مختلفی استفاده کرد که هر یک از آنها عملکرد خاصی دارند. در واقع شناخت صحیح این محصولات، نقش مهمی در افزایش ایمنی فردی و پیشگیری از بیماریهای تنفسی دارند.
انتخاب بهترین نوع آن نیز به عواملی مانند نوع ماسک (نیم صورت یا تمام صورت)، شدت آلودگی، نوع گاز یا ذره موجود در محیط و مدت زمان استفاده بستگی دارد. در ادامه این مقاله با فیلترها، ساختار آنها و موارد استفاده هرکدام بهطور کامل آشنا میشوید تا بتوانید با آگاهی بیشتر، انتخابی دقیق و ایمن داشته باشید. برای انتخاب یک محصول مناسب باید به نوع آلاینده، شرایط کاری و سازگاری آن با ماسک توجه نمایید.
آنچه در ادامه میخوانیم:
- انواع براساس نوع پوشش دهی
- انواع براساس نوع جذب مواد
- رنگ بندی فیلترها
- کلاسبندی فیلترها
- انواع فیلترکننده گاز و بخار
- جمع بندی
انواع براساس نوع پوشش دهی
مدلهای کارتریج دار براساس نوع پوشش صورت، به دو دسته کلی تقسیم میشوند که در ادامه به بررسی آنها پرداخته شده است:
نوع مناسب برای ماسکهای نیم صورت
این تجهیزات تنفسی یکی از پرکاربرترین انواع ماسکهای موجود در بازار هستند. این ماسکها از ویژگیهای خاصی بررخوردار هستند. از این تجهیزات ایمنی در شرایطی که آلایندههای موجود در محیط به چشم افراد آسیب نمیرساند، استفاده میشود. لازم به ذکر است این نمونه از ماسکها به صورت تک فیلتر و دو فیلتر تولید و به بازار ارائه میشوند.
نوع مناسب برای ماسکهای تمام صورت
ماسکهای تمام صورت یکی دیگر از انواع این تجهیزات هستند به شمار میآیند و با استفاده از فیلترهای خاصی استفاده میشوند. این تجهیزات همانطور که از نامشان پییداست، هنگام کار با مواد شیمیایی مورد استفاده قرار میگیرند. لازم به ذکر است که این نوع از ماسکها تمامی قسمتهای صورت افراد را پوشش میدهد. با استفاده از این ماسکها از ورود هرگونه مواد آلاینده به ریه افراد جلوگیری میشود. از این نوع ماسکها با فیلترهای تمام صورت جهت انجام فعالیتهای سمپاشی و کار در آزمایشگاهها استفاده میشود.
ماسکهای صنعتی فیلتر دار
این ماسکها همانطور که از نامشان مشخص است، تنها به استفاده در مشاغل صنعتی محدود میشوند. در نتیجه استفاده از نمونههای صنعتی این تجهیزات برای کار در مشاغل صنعتی مناسب نیست.
انواع براساس نوع جذب مواد
- R51A: این مدل به منظور جذب بخارات آلی مورد استفاده قرار میگیرد.
- R52A: جذب سولفید هیدروژن، کلرین و کلراید هیدروژن از کاربردهای این تجهیز به شمار میآید.
- R53A: این محصولات مانند نمونههای قبلی به منظور جذب هیدروژن و کلرین، مورد استفاده قرار میگیرند.
- R54A: متیل آمین و آمونیاک از گازهایی هستند که این نوع، قدرت بالایی در جذب آنها دارد.
- R59A: این دسته از تجهیزات تنفسی مانند نوع HgP3 جهت جذب بخار جیوه کاربرد دارند. همچنین برای جذب کلرین نیز میتوان از این دسته استفاده کرد.
- R60A: نوع دیگری از فیلترها در بازار موجود هستند که در مقابل فرمالدئید مورد استفاده قرار میگیرند.
- 1R61: جذب بخارات آلی، متیل آمین، فرمالدئید و موارد مشابه از اصلیترین کارکردهای این محصول به شمار میآید.
رنگ بندی فیلترها
همانطور که پیش از این گفته شد، این محصولات به طور ویژه برای جذب گازها و بخارات مضر طراحی شدهاند. رنگ این تجهیزات نیز نشاندهنده میزان جذب نوع گاز و بخار آلوده موجود در محیط است. رنگ این کالا به کاربران کمک میکند در زمان انتخاب تجهیزات تنفسی، محصول مورد نیاز مناسب را سریعتر تشخیص دهند. البته انتخاب نهایی باید بر اساس نوع آلاینده، میزان غلظت ماده شیمیایی، شرایط محیط کار و استانداردهای ایمنی انجام شود.
سیاه
رنگ مشکی این محصول برای محافظت در برابر بخارات آلی (Organic Vapors) طراحی شدهاند. این نوع معمولاً دارای کربن فعال است که توانایی جذب ترکیبات آلی فرار را دارد. استفاده از فیلترهای سیاه در محیطهایی که افراد با تینر و رنگهای صنعتی، بنزین و مشتقات نفتی، حلالهای آلی، چسبها و مواد شیمیایی فرار سروکار دارند، کاربرد دارد.
سفید
رنگ سفید برای مقابله با گازها و بخارات اسیدی (Acid Gases) قابل استفاده هستند. این مدل میتوانند برخی ترکیبات اسیدی موجود در هوا را جذب کرده و خطر آسیب به دستگاه تنفسی را کاهش دهند. رنگ سفید این تجهیز کلر (Cl₂)، دیاکسید گوگرد (SO₂) و گازهای اسیدی صنعتی را به خوبی جذب میکند.
زرد
فیلترهای زرد یکی از انواع پرکاربرد این محصولات هستند که برای محافظت در برابر ترکیبی از گازهای اسیدی و بخارات آلی طراحی شدهاند. این نوع در محیطهایی که چند نوع آلاینده شیمیایی بهصورت همزمان وجود دارد، عملکرد مناسبی دارد.
سبز
رنگ سبز این تجهیز برای محافظت در برابر آمونیاک (NH₃) و مشتقات آمینی مانند متیلامین طراحی شدهاند. استفاده از این رنگ فیلتر در محیطهایی که احتمال انتشار گاز آمونیاک وجود دارد، کاربرد زیادی دارد؛ از جمله:
- صنایع تولید کود شیمیایی
- واحدهای کشاورزی و دامداری صنعتی
- صنایع سردخانهای با سیستمهای آمونیاکی
- فرآیندهای شیمیایی مرتبط با ترکیبات آمینی
قهوهای
رنگ قهوهای این محصولات برای جذب بخارات آلی با نقطه جوش پایین طراحی شدهاند. این مدل معمولاً در محیطهایی استفاده میشوند که مواد آلی فرار با سرعت تبخیر بالا وجود دارند. رنگ قهوهای این محصول در کاهش تماس تنفسی با بخارات شیمیایی فرار نقش مهمی دارد.
خاکستری
رنگ خاکستری این محصول برای محافظت در برابر گازهای غیرآلی (Inorganic Gases) طراحی شدهاند. این رنگ، در محیطهایی کاربرد دارند که گازهای غیرآلی خطرناک در هوا منتشر میشوند. از جمله این گازها شامل هیدروژن کلرید (HCl)، هیدروژن سولفید (H₂S) و برخی ترکیبات گازی غیرآلی صنعتی میشود.
کلاس بندی فیلترها
این تجهیزات براساس کلاس بندیها و مشخصههایی که دارند، به چند دسته تقسیم شدهاند که در ادامه به بررسی آنها میپردازیم:
- A: این نمونه به منظور جذب گازها و بخارهای آلی با نقطه جوش کمتر از ۶۵ درجه سانتیگراد، مورد استفاده قرار میگیرند. برچسب آن نیز به رنگ قهوهای به بازار عرضه شده است.
- B: این نوع تجهیزات قدرت بالایی در جذب بخارهای غیرآلی مانند منوکسید کربن و دی اکسید کربن دارند. برچسب این محصول با رنگ خاکستری شناخته شده است.
- E: نوع E قدرت جذب زیادی در جذب بخارات اکسیدی دارند و برچسب آنها زرد رنگ است.
- K: جذب آمونیوم و مشتقات آن از اصلیترین کاربردهای این محصول است و به رنگ سبز ارائه میشوند.
- CO: از کاربرد این تجهیزات میتوان به جذب مونواکسید کربن اشاره کرد و سیاه رنگ هستند.
- HgP3: بخار جیوه از گازهای سمی است و فیلترهای HgP3 به منظور جذب آنها مورد استفاده قرار میگیرند. برچسب آنها نیز با رنگ قرمز مشخص میشود.
انواع فیلترکننده گاز و بخار
تقسیمبندی این محصولات باتوجه به میزان جذب گرد و غبارهای موجود در هوا، از دیگر مباحثی است که در این بخش به بررسی آن میپردازیم.
- FFP1: ماسکهایی که با این نوع فیلتر قابل استفادهاند، در برابر گرد و غبارهای جامد و مایع غیرسمی کاربرد دارند. میزان جذبی که این تجهیزات دارند، در برابر آیروسلهایی با تراکم ۲۵ برابر حد مجاز، مقاوم هستند.
- FFP2: ماسکهایی که تحت مشخصه FFP2 قرار دارند، در برابر آیروسلهای جامد و مایع با میزان سمی بودن متوسط و با تراکم ۱۲ برابر حد مجاز، مقاوم هستند.
- FFP3: ماسکهای دارای این نوع فیلتر، در برابر آلایندههایی با سمیت بالا و با تراکم ۵۰ برابر حد مجاز، مقاومت دارند.
جمع بندی
امیدواریم که این مقاله برای شما مفید واقع شده باشد. این تجهیزات تنفسی از نظر ساختار نیز در انواع مختلف کارتریجی، میکرونی، نمدی و … تولید میشوند. این ساختار تعیین میکند که هر محصول به چه صورت قابل استفاده است و روی چه نوع ماسکی نصب میشود. اگر در محیطی صنعتی با بخارات آلی کار میکنید، رنگهای مشکی رنگ مناسباند. اگر در محیطهای پر از گرد و غبار فعالیت دارید، مدلهای ساده که ذرات را جذب میکنند، مناسب هستند. همچنین خوشحال میشویم که نظرات خود را در قسمت دیدگاه این مقاله برای ما به اشتراک بگذارید. تیم فنی راندنو آماده پاسخگویی و راهنمایی شما کاربران عزیز درخصوص هرگونه سؤالات رایج در زمینه ابزار و تجهیزات حفاظت فردی است.
