آشنایی با انواع کپسول آتش نشانی

انواع کپسول آتش نشانی شامل مدل‌های پودر و گاز، دی‌اکسید کربن (CO2)، فوم، آب و گاز و کپسول‌های مخصوص تجهیزات برقی است. هر یک از این کپسول‌ها برای مهار نوع خاصی از آتش‌سوزی طراحی شده‌اند. همچنین شناخت انواع این محصول به شما کمک می‌کند انتخابی ایمن‌تر و کارآمدتر داشته باشید. یکی از چالش‌های رایج، خرید کپسول آتش نشانی است. بسیاری از افراد نمی‌دانند کدام نوع کپسول برای منزل، محیط کار، خودرو یا فضاهای صنعتی مناسب‌تر است و همین موضوع می‌تواند انتخاب را دشوار کند.

این محصول در مدل‌های گوناگون و با وزن‌های مختلف تولید می‌شود. هر نوع کپسول، برای خاموش کردن کلاس خاصی از آتش‌سوزی کاربرد دارد. به همین دلیل، انتخاب صحیح آن نقش مهمی در افزایش ایمنی و جلوگیری از خسارت‌های جدی دارد.

در این مقاله، با انواع کپسول آتش نشانی و کاربرد هر یک به طور کامل آشنا می‌شوید. پس تا انتهای این مقاله از مجله راندنو با ما همراه باشید.

آنچه در ادامه می‌خوانیم:

• انواع آتش سوزی (انواع کپسول آتش نشانی)
• کاربرد کپسول آتش نشانی
• انواع کپسول آتش نشانی براساس ماده خاموش کننده
• انواع کپسول آتش نشانی از نظر وزن
• انواع رنگ کپسول آتش نشانی
• معرفی اجزای کپسول آتش نشانی
• نکات ایمنی و مهم در استفاده از کپسول آتش نشانی
• جمع بندی

انواع آتش سوزی (انواع کلاس کپسول آتش نشانی)

ماهیت آتش‌سوزی براساس نوع ماده‌ای که دچار احتراق شده است، در کلاس‌های مختلف آتش طبقه‌بندی می‌شود. در ادامه با انواع آتش‌سوزی‌هایی که اتفاق می‌افند، آشنا خواهید شد:

1. کلاس A: به آتش‌سوزی‌هایی اطلاق می‌شود که در مواد جامد قابل اشتعال با منشأ آلی طبیعی یا مصنوعی رخ می‌دهد. در این نوع حریق، پس از سوختن ماده، خاکستر جامد باقی می‌ماند. موادی مانند چوب، کاغذ، پارچه، مقوا، برخی پلاستیک‌ها و لاستیک‌ها در این گروه قرار می‌گیرند.
2. کلاس B: شامل آتش‌سوزی ناشی از اشتعال مایعات قابل اشتعال است. موادی مانند بنزین، تینر، گریس، نفت، گازوئیل و الکل در این دسته قرار داده می‌شوند. این کلاس به دو زیرگروه تقسیم می‌شود:
3. B1: مایعاتی قرار می‌گیرند که قابلیت ترکیب شدن با آب را دارند (مانند الکل) و در B2 مایعاتی قرار داده می‌شوند که با آب ترکیب نمی‌شوند (مانند بنزین و فرآورده‌های نفتی).
4. کلاس C: به آتش‌سوزی‌هایی گفته می‌شود که در اثر اشتعال گازهای قابل احتراق ایجاد می‌شوند. گازهایی مانند متان، پروپان، بوتان، گاز شهری، گاز مایع و هیدروژن در این گروه طبقه‌بندی می‌شوند و کنترل این نوع حریق نیازمند تجهیزات مخصوص است.
5. کلاس D: مربوط به آتش‌سوزی فلزات قابل اشتعال است. در این نوع حریق، فلزاتی مانند منیزیم، سدیم، پتاسیم، لیتیوم، تیتانیوم و آلومینیوم هنگام سوختن واکنش بسیار شدیدی ایجاد می‌کنند و استفاده از خاموش‌کننده‌های معمول برای آن‌ها خطرناک است.
6. کلاس E: به آتش‌سوزی تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی اختصاص دارد. در این نوع حریق، تجهیزاتی مانند تابلو برق، کابل‌ها، بردهای الکترونیکی، سرورها و دستگاه‌های برقی دچار احتراق می‌شوند و باید از خاموش‌کننده‌هایی استفاده شود که رسانای جریان برق نباشند.
7. کلاس F: مربوط به آتش‌سوزی ناشی از روغن‌ها و چربی‌های پخت‌وپز است. این نوع حریق معمولاً در آشپزخانه‌های خانگی و صنعتی رخ می‌دهد و به دلیل دمای بالای روغن، کنترل آن نیازمند خاموش‌کننده‌های تخصصی است.

کاربرد کپسول آتش نشانی

کسپول آتش نشانی برای خاموش کردن انواع آتش به کار می رود. این محصول بسیار پرکاربرد است و می توان از آن برای بسیاری از مشاغل و اماکن استفاده کرد. از مهم ترین کاربردهای کپسول اتش نشانی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• بیمارستان ها و مراکز درمانی
• کارگاه ها و کارخانه ها
• خودرو و وسایل نقیله سنگین
• مصارف خانگی
• ادارات و سازمان ها
• ساختمان های مسکونی و اداری
• مغازه های مختلف

انواع کپسول آتش نشانی براساس ماده خاموش کننده

در این بخش با انواع این کپسول‌ها براساس ماده خاموش کننده‌ آشنا می‌شوید:

کپسول آتش نشانی CO2 (دی اکسید کربن)

هیچ گونه پودری در این دستگاه به کار نرفته است و این دستگاه از طریق حذف اکسیژن از مثلث آتش، احتراق را خاموش می کند. این محصول دارای برچسب سیاه رنگ است و پس از خاموش کردن آتش، از خود هیچگونه اثری بر جای نمی گذارد. از این نوع کپسول برای خاموش کردن آتش سوزی های کلاس B و کلاس E استفاده می شود. انواع آتش سوزی ها در ادامه با جزئیات بیان شده اند. این نوع کپسول جهت خاموش کردن مکان هایی که در آن تجهیزات و وسایل الکتریکی وجود دارد و آتش سوزی براثر اتصال است، کاربرد فراوانی دارد.

کپسول آتش نشانی گاز و آب (آبی)

کپسول آب و گاز از رایج ترین و پرکاربردترین انواع این کپسول‌ها به شمار می آید که از آن جهت خاموش کردن آتش سوزی های نوع A یا مواد خشک و جامد استفاده می شود. این کپسول با وزن های مختلف به بازار عرضه می شود. داخل مخزن این دستگاه آب است و خارج کننده آن گاز نیتروژن است. این دستگاه به چهار نوع زیر تقسیم می شود:

• جت آبی
• اسپری آبی
• آب همراه با افزودنی
• بخار آب یا مه

کپسول آتش نشانی حاوی فوم (کف)

در داخل مخزن این نوع کپسول، از فوم و کف فشرده شده استفاده شده است. این فوم مانند یک پتو، سطح بیرونی آتش را پوشش می دهد و با حذف اکسیژن از مثلث آتش، باعث خاموش شدن آن می شود. از این دستگاه هم برای آتش سوزی های کلاس A (مواد جامد و خشک) و هم برای آتش سوزی های کلاس B (مایعات قابل اشتعال) استفاده می شود. این محصول دارای برچسب کرم رنگ است.

کپسول آتش نشانی پودری (پودر و گاز)

این کپسول از یک محفظه فولادی تشکیل شده است و جهت خاموش کردن آتش سوزی های کلاس A (مواد جامد و خشک)، کلاس B (مایعات قابل اشتعال) و کلاس C (گازهای قابل اشتعال) مورد استفاده قرار می گیرد.

محصولات پرفروش : تجهیزات آتش نشانی موجود در راندنو

این کپسول برای خاموش کردن آتش سوزی های کلاس D (فلزات قابل اشتعال) کاربرد زیادی دارد. البته پودرهای موجود در این کپسول ممکن است موجب صدمه به قدرت بینایی و بروز مشکلات تنفسی شود. به همین دلیل این نوع کپسول برای ساختمان ها و مصارف خانگی توصیه نمی شود و دارای برچسب آبی رنگ است.

محدودیت‌ها و معایب کپسول آتش نشانی پودری

پودرهای شیمیایی کپسول آتش نشانی برای اطفای حریق مورد استفاده قرار می گیرند. پودرهای شیمیایی پوست را تحریک می کنند و برای جلوگیری از آسیب های پوستی، باید از دستکش استفاده نمود. همچنین ورود گرد این پودرها به درون دستگاه تنفسی سبب ایجاد مشکلات تنفسی حاد می شود. از دیگر مشکلات این پودرها در صورت بلعیده شدن درد شدید معده است.

تفاوت کپسول آتش نشانی پودری و (CO2)

این دو کپسول آتش نشانی هم از لحاظ ظاهری و هم از لحاظ کاربردی با یکدیگر تفاوت دارند. کپسول های پودری کاربرد بیش تری دارند و برای خاموش کردن انواع آتش سوزی به کار می روند. در صورتی که از کپسول CO2 برای خاموش کردن انواع مایعات اشتعال زا و حریق های الکتریکی استفاده می شود. علاوه بر این، کپسول های CO2 دارای سیلندر بدون خط جوش بر روی بدنه است و خروجی آن به شکل قیف است.

کپسول آتش نشانی سبز رنگ (هالوژنه)

این نوع کپسول تحت عنوان بایوفوم یا بیوورسال شهرت دارد و موادی که در آن به کار رفته است، متناسب و سازگار با محیط زیست است.

پتو خاموش کننده آتش (پتو اطفا حریق)

این پتو برای خاموش کردن آتش سوزی های کوچک از جمله آتش سوزی های آشپزخانه و خودرو کاربرد دارد. پتو اطفا حریق معمولاً از جنس کولار یا فایبرگلاس ساخته شده است و با حذف اکسیژن از مثلث آتش، آتش سوزی را خاموش می کند. این پتوها به صورت تاخورده تولید می شوند تا فرد در حین استفاده دچار مشکل نشود.

انواع کپسول آتش نشانی از نظر وزن

وزن کپسول از مهم ترین مسائل در هنگام خرید کپسول آتش نشانی است. کپسول های اتش نشانی عموماً از ۱ تا ۱۴ کیلوگرم تولید شده اند. کپسول های کم وزن به راحتی به کمک دست قابل حمل هستند و کپسول هایی با وزن بیش تر به کمک چرخ حمل می شوند.

انواع رنگ کپسول آتش نشانی

اکثر کپسول های آتش نشانی به رنگ قرمز تولید می شوند و توسط برچسبی که بر روی آن ها قرار می گیرد، تفاوت آن ها مشخص می شود. البته در بسیاری از مواقع کپسول در رنگ های مختلف نیز تولید می شود. به عنوان مثال:

• کپسول های آتش نشانی حاوی آب به رنگ قرمز هستند.
• کپسول های بیوورسال یا هالوژنه به رنگ سبز هستند.
• کپسول های CO2 دارای برچسب سیاه رنگ هستند.
• کپسول های فوم یا کف مجهز به برچسب کرم رنگ هستند.

بیشتر بخوانید: شارژ کپسول آتش نشانی

معرفی اجزای کپسول آتش نشانی

کپسول آتش نشانی از اجزای مختلفی تشکیل می‌شود که هماهنگی میان آن‌ها باعث عملکرد صحیح دستگاه هنگام اطفای حریق می‌شود. آشنایی با این بخش‌ها کمک می‌کند استفاده از کپسول ایمن‌تر و مؤثرتر انجام شود:

• بدنه کپسول محل نگهداری ماده خاموش‌کننده است و معمولاً از فلز مقاوم ساخته می‌شود تا فشار داخلی را تحمل کند.
• شیر و اهرم برای کنترل خروج ماده خاموش‌کننده طراحی شده‌اند و با فشرده شدن اهرم، تخلیه آغاز می‌شود.
• ضامن ایمنی از تخلیه ناخواسته جلوگیری می‌کند و تا زمان خارج شدن، اجازه فعال شدن کپسول را نمی‌دهد.
• نازل یا شیلنگ خروجی مسیر هدایت ماده خاموش‌کننده به سمت آتش است و کنترل بهتری هنگام استفاده فراهم می‌کند.
• فشارسنج وضعیت فشار داخلی را نمایش می‌دهد و از طریق آن می‌توان زمان شارژ مجدد را تشخیص داد.

بیشتر بخوانید: چه نوع کلاه ایمنی بخریم؟

کاربران گرامی می توانند در صورت استفاده از کپسول آتش نشانی شرکت های مختلف، سؤالات، تجربیات و نظرات خود را جهت آگاهی کاربران دیگر در زیر این مقاله درج نمایند.

بیشتر بخوانید: معرفی انواع تجهیزات آتش نشانی و اطفاء حریق

نکات ایمنی و مهم در استفاده از کپسول آتش نشانی

1. پیش از استفاده، باید نوع کپسول متناسب با نوع آتش‌سوزی انتخاب شده باشد، زیرا استفاده از خاموش‌کننده نامناسب می‌تواند خطر را افزایش دهد.
2. وضعیت ظاهری کپسول باید بررسی شود و سالم بودن بدنه، وجود ضامن ایمنی و نبود نشتی مورد توجه قرار گیرد.
3. عقربه فشارسنج باید در محدوده استاندارد قرار داشته باشد، زیرا افت فشار نشان می‌دهد کپسول نیاز به شارژ دارد.
4. هنگام استفاده، باید در فاصله ایمن از آتش ایستاده شود و ماده خاموش‌کننده به سمت پایه شعله هدایت گردد، نه به سمت بالای آتش.
5. ایستادن در مسیر حرکت دود توصیه نمی‌شود و بهتر است کاربر در جهت مخالف دود قرار بگیرد تا دید و تنفس حفظ شود.
6. کپسول باید با دو دست کنترل شود تا دقت بیشتری در هدایت ماده خاموش‌کننده ایجاد شود.
7. پس از مهار آتش، محل حادثه باید چند دقیقه تحت نظر قرار گیرد تا از شعله‌ور شدن مجدد جلوگیری شود.
8. کپسول آتش نشانی باید در محل قابل دسترس، دور از گرمای مستقیم و نور خورشید نگهداری شود.
9. بازبینی و شارژ دوره‌ای کپسول باید انجام شود تا در زمان نیاز، عملکرد دستگاه قابل اعتماد باشد.

جمع بندی

امیدواریم که مقاله آشنایی با انواع کپسول آتش نشانی برای شما مفید واقع شده باشد. در این مقاله به صورت کامل به بررسی انواع کپسول آتش نشانی پرداخته شد. همچنین دانستید که انواع آتش‌سوزی‌ها کدامند و برای مهار آن‌ها از چه نوع کپسولی باید استفاده شود.