چگونه سیم و کابل مرغوب را از نامرغوب تشخیص دهیم؟

تشخیص سیم و کابل استاندارد و مرغوب از سایر کابل ها، موضوع بسیار مهمی است که باید مورد توجه قرار بگیرد. امروزه از این تجهیزات در تمامی صنایع استفاده می شود. از ساختمان سازی و سیستم های روشنایی گرفته تا صنایع شیمیایی و کارخانجات مختلف، همگی به این محصول نیاز دارند. به همین دلیل تشخیص سیم و کابل مرغوب بسیار اهمیت دارد.

این محصولات وظیفه انتقال جریان الکتریکی از یک نقطه به نقطه دیگر را برعهده دارد. اگر این انتقال به درستی صورت نگیرد، شبکه توزیع و برق رسانی با مشکل مواجه می شود. به همین دلیل تمامی تکنسین ها و پیمانکاران برقی باید از نحوه تشخیص سیم و کابل استاندارد و مرغوب آگاه باشند.

در این مقاله به روش هایی جهت تشخیص سیم و کابل برق استاندارد خواهیم پرداخت. با مجله راندنو همراه باشید.

آنچه در ادامه می خوانیم:

• روش های تشخیص سیم و کابل مناسب
• روش تشخیص کابل تقلبی مسی
• روش تشخیص کابل تقلبی آلومینیومی
• خطرات استفاده از سیم و کابل تقلبی
• استاندارد سیم و کابل در ایران
• چند ترفند سریع برای شناسایی محصول مرغوب
• جمع بندی

روش هایی جهت تشخیص سیم و کابل مناسب

روش های زیادی وجود دارد که به کمک آن می توان استاندارد بودن سیم و کابل برق را بررسی کرد. در ادامه به برخی از این روش ها اشاره خواهیم کرد:

بررسی اجزای سیم و کابل

این تجهیزات از اجزای مختلفی تشکیل شده اند. یکی از راه های تشخیص استاندارد بودن، بررسی اجزای آن ها است.

• جنس هادی کابل: یکی از مهم ترین اجزای سیم و کابل، هادی است. بهترین نوع هادی هایی از نوع مس دارند. در صورتی که در عنوان این محصولات بعد از حرف N حرف A ذکر شده بود، نشان دهنده این است که هادی کابل آلومینیومی است. کابل هایی که از هادی باکیفیتی برخوردار نیستند، جهت اضافه شدن وزن آن ها، مقداری فولاد یا دیگر ناخالصی ها به آن اضافه می شود. وجود این ناخالصی ها، رسانایی را کم می کند و آن ها را از حالت استاندارد خارج می کند. علاوه بر این، هادی‌های استاندارد درست در وسط و مرکز کابل قرار گرفته است و به اصطلاح سنتر بودن کابل باید رعایت شده باشد. می توان به کمک یک میکرو اهم متر، مقاومت هادی را اندازه گیری کرد و آن را با مقادیر استاندارد مقایسه کرد.
• روکش کابل: روکش های کابل برق باید به گونه ای باشند که دوام بالایی داشته باشند. در محصولات نامرغوب و غیراستاندارد، از پی وی سی های ضعیف و تقبلی به عنوان روکش استفاده شده است.
• تعداد رشته، سطح مقطع و رنگ کابل: منطور از مقطع کابل، سطح مقطع رشته های آن براساس میلی متر مربع است. کابل ها از یک الی چند رشته به بازار عرضه می شوند. این سطح مقطع ها در سایزهای استانداری تولید می شوند در برخی از موارد، کارخانه های کابل سازی کابل هایی مطابق با سفارش مشتری تولید می کنند. در کابل فشار ضعیف، اغلب هر رشته به رنگ مخصوصی مشخص می شود اما در کابل فشار قوی رشته های کابل تک رنگ هستند. کابل های استاندارد با این ویژگی ها به بازار عرضه می شوند.
• غلاف یا عایق کابل: برخی از کابل های موجود در بازار یک نوع غلاف یا عایق دارند. این غلاف ها باید کیفیت مرغوبی داشته باشند. اغلب آن ها از سرب و دیگر فلزات هستند. زمانی که مقطع کابل برش زده می شود، باید غلافی که دورتادور رشته ها کشیده شده است، در تمامی نقاط با هم پهنای یکسانی داشته باشد. در اصطلاح سیم ها سنتر باشند. در کابل های استاندارد، در زمانی که عایق از کابل جدا می شود، این کار به راحتی صورت می گیرد و غلاف به شکل کشسانی از روی هادی جدا می شود.

بیشتر بخوانید: معرفی کامل انواع مشخصه کابل ها و کدگذاری سیم و کابل برق

تشخیص مرغوب بودن سیم و کابل از روی ظاهر

1. روی بدنه تمامی این تجهیزات باید نشان استاندارد ISIRI حک شده باشد.
2. قسمت خارجی و روکش کابل باید صاف باشد و هیچ گونه برآمدگی یا فرورفتگی نداشته باشد. اگر روکش کابل موج دار باشد، به این معنا است که در ساخت کابل و روکش آن، استانداردهای تولید رعایت نشده است.
3. سنگین بودن کابل نشانه مرغوب بودن آن نیست. برخی از تولیدکنندگان سیم و کابل از وزن آلومینیوم و مس کم می کنند و مقداری ناخالصی همچون فولاد به آن اضافه می کنند.
4. قطور بودن کابل نیز دلیل بر استاندارد بودن آن نیست. به عنوان مثال، بسیاری از کارخانه های سیم و کابل سازی از حجم رشته های هادی کم می کنند و به جای آن قطر غلاف، روکش و عایق را بیشتر می کنند. این کار وزن محصول را استاندارد می کند اما سبب می شود قدرت رسانایی آن از حالت استاندارد خارج شود.
5. ضخامت روکش نباید از حالت استاندارد کمتر یا بیشتر باشد. در هر دو حالت ممکن است خطرات آتش سوزی و برق گرفتگی به وجود آید.

تشخیص ضخامت نامتعارف عایق و روکش نسبت به سطح مقطع هادی آسان است. برای این کار باید یک برش صاف از سطح مقطع نمونه ایجاد کرد، سپس میزان قطر عایق و روکش را در مقایسه با سطح مقطع هادی آن بررسی کنید.

اتصالات پیوندی در محصول

وجود اتصالات پیوندی در هادی سبب کاهش کیفیت این محصولات می‌شود. این اتصالات سبب افزایش مقاومت نقطه‌ای می‌شوند در نتیجه حرارت بیشتر شده و سبب ذوب شدن عایق می‌شود. وجود اتصالات پیوندی در عایق مربوط به تک تک رشته‌ها مقاومت عایقی را کم می‌کند و اتصالی و آتش‌سوزی به وجود می‌آورد. وجود اتصال پیوندی در این تجهیزات را می‌توان از طریق بررسی افزایش دما در قسمت‌هایی از طول سیم یا کابل که زیر بار قرار دارد، متوجه شد. البته لازم به ذکر است که این اتفاق به صورت چشمی نیز قابل تشخیص است. مشاهده برآمدگی و فرورفتگی در سطح محصول، نشاندهنده اتصال پیوندی است.

بیشتر بخوانید: بهترین برند سیم و کابل

استفاده از فناوری های پیشرفته

1. تصویربرداری حرارتی و بررسی اختلاف در درجه حرارت کابل‌ها
2. سنسورهای الکترونیکی و تحلیل تغییرات مقاومت الکتریکی و سایر ویژگی‌های الکتریکی
3. فناوری RFID و نصب برچسب‌های RFID (شناسه با فرکانس رادیویی) روی سیم و کابل (این برچسب‌ها به کمک دستگاه‌های مخصوص خواندن RFID می‌توانند هویت سیم و کابل را بررسی کنند)
4. استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی و بررسی الگوها

روش تشخیص کابل تقلبی مسی

در ساخت سیم و کابل مسی باید استانداردهایی رعایت شود که در ادامه به برخی از آن ها اشاره خواهیم کرد:

• باید از مس خالص و نرم یا آنیل شده در ساخت استفاده شود.
• سطح هادی باید شفاف و براق باشد. روکش آن نیز صاف و بدون خلل باشد.
• رشته های مسی نباید سیاه یا اکسید شده باشند.
• کابل مسی افشان باید انعطاف پذیری لازم را داشته باشد و با خم و راست شدن کابل هادی شکسته نشود.

روش تشخیص کابل تقلبی آلومینیومی

در ساخت کابل آلومینیوم نیز باید همانند کابل مسی، استانداردهایی رعایت شود. امروزه برخی از سازندگان کابل به دلیل بالا رفتن قیمت مس، سیم های آلومینیومی را با روکش مس به بازار عرضه می کنند. این کابل های آلومینیومی تقلبی هستند و مرغوبیت ندارند. بهتر است از کابل های آلومینیومی خالص استفاده شود.

به کار بردن کابل های آلومینیومی با روکش مسی در ساختمان سازی ممنوع است زیرا این کابل ها هادی های غیرمجاز دارند و برخلاف استاندارد ملی ISIRI607 و ISIRI1926 هستند. آلومینیوم از مقاومت الکتریکی زیادی برخوردار است و احتمال خوردگی و اکسیدشدن آن نیز بیشتر است. به همین دلیل باید از روکش مقاوم و هادی خالص در ساخت آن استفاده شود.

بیشتر بخوانید: مقایسه کابل مسی و آلومینیومی

خطرات استفاده از سیم و کابل تقلبی

• افزایش خطر حریق در سیستم برق
• خراب شدن تجهیزات برقی
• ایجاد نقص در عملکرد سیستم‌های برقی و کاهش کارایی
• افزایش نویز و اختلالات الکترومغناطیسی
• دسترسی غیرمجاز به اطلاعات محرمانه و حقوقی

استاندارد سیم و کابل در ایران

در ایران استاندارد هایی برای انواع این تجهیزات وجود دارد. این استاندارد یک کد ده رقمی است که در شناسنامه کالا وجود دارد و به شرکت تولیدکننده اختصاص یافته است.

تمامی سیم و کابل های مرغوب و استاندارد باید این کد ده رقمی را داشته باشند. حال برای تشخیص سیم و کابل استاندارد و مرغوب می توان کد ده رقمی را به سازمان ملی استاندارد ایران به شماره ۱۰۰۰۱۵۱۷ پیامک کرد. نتیجه نیز بلافاصله برای فرد ارسال می شود. در این پیامک اطلاعات زیر ذکر شده است:

1. نام محصول
2. تاریخ اعتبار
3. نام واحد تولیدی و شرکت سازنده
4. استان و شهرستان تولید
5. نوع استاندارد
6. وضعیت پروانه

بیشتر بخوانید: معرفی کارخانه های تولیدکننده و نمایندگی کابل برق ایران

چند ترفند سریع برای شناسایی محصول مرغوب

1. استفاده از نور: یکی از روش‌های عملی بررسی واکنش هادی به نور است. اگر هادی‌ها در زیر نور، ظاهری مات داشته باشند و بازتاب نوری کمی از خود نشان دهند، به احتمال زیاد از مس مرغوب در هادی استفاده شده است. در مقابل، اگر هادی زیر نور سطحی براق و صیقلی داشته باشند و نور را به خوبی بازتاب دهند، می‌توان نتیجه گرفت که در ساخت هادی از آلومینیوم استفاده شده است.
2. استفاده از آتش: واکنش هادی در برابر حرارت، یکی از راه‌های دقیق برای تشخیص هادی مرغوب است. برای این تست ابتدا بخش کوچکی از عایق سیم را با سیم‌چین جدا کنید و یکی از رشته‌های هادی را بیرون بکشید. سپس آن را در معرض شعله فندک قرار دهید. اگر هادی مس خالص باشد در برابر حرارت فقط داغ شده و به رنگ قرمز درمی‌آید. اما ساختار خود را حفظ می‌کندو دچار شکستگی یا دفرمگی شدید نمی‌شود. اما اگر ناخالص باشد، به سرعت واکنش نشان می‌دهد، خمیده می‌شود و در نهایت زیر حرارت می‌شکند یا تغییر شکل غیرطبیعی می‌دهد. این آزمایش تنها برای تشخیص اولیه است. هنگام انجام آن، حتماً مراقب باشید و در فضای باز یا محیطی با تهویه مناسب کار کنید تا از استنشاق دود احتمالی جلوگیری شود.
3. تست انعطاف‌پذیری: هادی با مس خالص و مرغوب انعطاف‌پذیری بالایی دارد اما هادی نامرغوب شکننده و خشک تر است.

جمع بندی

حال که با روش های تشخیص سیم و کابل استاندارد آشنا شوید، برای دانستن قیمت محصولات مرغوب و مشاهده لیست کابل های استاندارد می توانید به سایت راندنو مراجعه کنید. در این سایت می توانید با فروشندگان و تولیدکنندگان انواع تجهیزات صنعتی و … در ارتباط باشید و کالای مورد نیاز خود را بدون واسطه از نمایندگان خریداری کنید.

بیشتر بخوانید: رنگ سیم برق