انواع سایز کابل برق را می توان با توجه به استانداردهای مختلف عنوان کرد. سایز سیم و کابل معمولاً با توجه به نوع درخواست فرد بیان می شود. کابل های افشان و کابل های نیمه افشان دارای سایزهای مختلفی هستند. همچنین کابل مسی و کابل آلومینیوم می توانند سایزهای مختلفی داشته باشند.
آنچه در ادامه می خوانیم:
- چرا انتخاب سایز مناسب سیم و کابل برق اهمیت دارد؟
- تفاوت سایز و سطح مقطع
- نحوه سایزبندی کابل برق
- سایز انواع کابل برق
- انواع سطح مقطع کابل برق موجود در بازار
- محاسبه سطح مقطع کابل
- چرا سایز کابل با آمپر یکی نیست؟
بیشتر بخوانید: آشنایی با انواع کابل برق و کاربرد آن ها
چرا انتخاب سایز مناسب سیم و کابل برق اهمیت دارد؟
انتخاب اندازه درست سیم و کابل برق بر اساس نوع کاربرد، از مهمترین نکات در اجرای تأسیسات برقی و سیم کشی است. اگر شماره سیم با شرایط محل استفاده مثلاً طول مسیر، میزان جریان و نوع مصرفکننده هماهنگ نباشد، سیستم با مشکلاتی مانند افت ولتاژ، کاهش توان مصرفی، افزایش حرارت، خطر آتشسوزی و حتی آسیب به تجهیزات برقی مواجه می شود. استفاده از کابلهایی با مقطع بیش از حد موردنیاز، در مصارف خانگی نهتنها مقرونبهصرفه نیست، بلکه میتواند باعث افزایش مصرف انرژی نیز بشود.
به طور کلی موارد زیر نکاتی هستند که انتخاب سایز مناسب کابل روی آنها اثر میگذارد:
- ایمنی
- کارایی
- طول عمر شبکه
- رعایت استانداردها
- صرفه جویی در هزینه
- صرفه جویی مصرف برق
تفاوت سایز و سطح مقطع
در صنعت برق، منظور از سایز کابل در واقع سطح مقطع هادی است که بر حسب میلیمتر مربع (mm²) بیان میشود. برای مثال کابل ۲.۵، ۶ یا ۹۵ به ترتیب دارای سطح مقطع ۲.۵، ۶ و ۹۵ میلیمتر مربع هستند. بنابراین هرجا از شماره یا سایز سیم و کابل صحبت میشود، منظور سطح مقطع هادی است نه قطر خارجی کابل.
نحوه سایز بندی کابل برق
انواع سایز کابل برق را با جدول های مختلف می توان مورد بررسی قرار داد. ما در این مقاله سعی داریم روش آسان دریافت استانداردهای سایز کابل برق را مطرح کنیم. ابتدا سایز سیم های برق و جدول آمپر آن ها را بررسی می کنیم.
سیم برق سایز ۰.۲۵ تا ۱۰ میلی متر مربع
انواع شماره سیم برق و نمره سیم برق معمولاً در رنج ۰.۲۵، ۰.۵، ۰.۷۵، ۱، ۱.۵، ۲.۵، ۴، ۶، ۱۰ قرار می گیرد. این سیم ها هم به صورت مفتول یک رشته و هم افشان چند رشته تولید می شوند.
سیم برق ۱۶تا ۷۰ میلی متر مربع
در ادامه سایز انواع سیم برق باید گفت این رنج سیم ها معمولاً دارای سایزهای ۱۶، ۲۵، ۳۵، ۵۰ و ۷۰ میلیمتر مربع هستند. این کابل ها می توانند به صورت مس و یا آلومینیوم استفاده شوند.
سیم برق ۹۵ تا ۴۰۰ میلی متر مربع
این رنج سیم ها دارای سایزهای ۹۵، ۱۲۰، ۱۵۰، ۱۸۵، ۲۴۰، ۳۰۰، ۴۰۰ میلی متر مربع هستند بر اساس ولتاژهای مختلف می توانند دارای هادی از جنس مس یا آلومینیوم باشند.
سایز انواع کابل برق
همانطور که در قسمت بالا اشاره شد، کابل ها دارای انواع مختلفی هستند و می توانند کابل خشک یا کابل افشان باشند. همچنین می توانند از نوع کابل مسی یا کابل آلومینیومی باشند. علاوه بر این، این کابل ها می توانند دارای روکش PVC یا روکش XLPE باشند و به صورت زره دار، شیلددار یا غیر مسلح عرضه شوند. در هر صورت کابل ها از سیم هایی تشکیل می شوند که دارای سایزهای بالا هستند.
بیشتر بخوانید: کابل افشان چیست؟
سایز کابل برق تکفاز
کابل های برق تکفاز اگر به همراه نول کشیده شوند، می توانند نهایتاً تا سایز ۳۵*۲ افشان یا نیمه افشان باشند. اگر کارفرما و یا کابر احتیاج به ۲ رشته کابل با سطح مقطع بالاتر داشته باشد، می بایست دو رشته کابل تک رشته را درکنار یکدیگر قرار دهد. کابل تک رشته تا مقطع ۴۰۰ میلی متر مربع تولید می شود.
سایز کابل برق سه فاز
برای بررسی انواع سایز کابل برق این بار سایز کابل سه فاز را بررسی می کنیم. وقتی صحبت از کابل برق سه فاز است، این کابل می تواند دارای یک رشته نول نیز باشد.
اگر کابل های برق یدون نول باشند، تا سطح مقطع ۷۰*۳ به صورت افشان یا نیمه افشان تولید می شوند. باید در نظر داشت از سایز ۱۶ میلی متر مربع، کابل مفتول تبدیل به کابل نیمه افشان می شود.
اگر کابل سه فاز دارای نول باشد، تا سطح مقطع ۲۴۰ مس و ۳۰۰ آلومینیوم تولید می شود. بطور مثال: کابل ۱۲۰+۲۴۰*۳ نیمه افشان مس. نول این کابل با سطح مقطع ۱۲۰ و فازهای آن با سطح مقطع ۲۴۰ عرضه می شوند.
بیشتر بخوانید: کابل برق سه فاز چیست و چه کاربردی دارد؟
سایز کابل برق خانگی
برای تعیین سایز کابل یا سیم برق خانگی، باید مشخصات کنتور برق را بررسی کرد. اطلاعاتی همانند نوع برق تکفاز یا سهفاز، میزان مصرف برق و فاصله خط توزیع تا محل انشعاب از طریق کنتور قابل شناسایی است که همه اینها در انتخاب سایز کابل مؤثرند.
در خانهها، برق مصرفی اغلب تکفاز است و بر همین اساس، سایز مناسب کابل برای انشعاب از کنتور معمولاً در بازهی ۲۰ تا ۳۲ آمپر قرار میگیرد. انتخاب دقیقتر انواع سایز سیم برق به مسافت کابلکشی و نوع مصرفکنندهها بستگی دارد.
سایز کابل برق مدار روشنایی
در بیشتر موارد، در سیم و کابل مدار روشنایی منازل از سیم ۱.۵ و ۲.۵ استفاده می شود. در برخی از موارد از سیم ۴ نیز استفاده می شود. از کابل های ۲.۵*۳ و ۶*۴ افشان در برخی از بخش های ساختمان استفاده می شود. البته امروزه در روشنایی معابر از کابل خودنگهدار استفاده می شود. نکته مهم این است که سایز بندی سیم برق به نوع پروژه نیز بستگی دارد.
سایز کابل برق برای پریز برق
معمولاً در پشت پریزهای برق از سیم برق سایز ۲.۵ استفاده می شود. البته سیم هایی با سطح مقطع بالاتر نیز می توان برای آنها بکار برد. سایز سیم برق در نصب پریز اهمیت زیادی دارد.
سایز کابل جوشکاری
کابل جوشکاری معمولاً دارای روکشی از جنس لاستیک است. سیاز کابل های جوشکاری معمولاً ۲۵*۱ (سایز ۱۲)، ۳۵*۱ (سایز ۱۴)، ۵۰*۱ (سایز ۱۶)، ۷۰*۱ (سایز ۱۸) و کابل جوش ۹۵*۱ (سایز ۲۰) است. سفارش کابل جوشکاری معمولاً براساس این سایزها است.
سایز کابل اعلام حریق
سایز کابل های اعلام حریق معمولاً می تواند معادل سایز سیم و کابل های دیگر باشد. اما پرکاربردترین کابل های اعلام حریق ۱*۲ ،کابل اعلام حریق ۱.۵*۲، کابل اعلام حریق ۱*۳ و کابل اعلام حریق ۱.۵*۳ است. کابل های اعلام حریق در دو نوع شیلددار و بدون شیلد موجود هستند.
سایز کابل فرمان
کابل های فرمان معمولاً دارای تعداد رشته های زیادی هستند. سایز بندی کابل برق کنترل یا کابل فرمان می تواند از ۵ رشته الی ۴۸ رشته باشد. سطح مقطع رشته های کابل فرمان معمولاً از ۰.۲۵ تا ۲.۵ میلی متر مربع متغیر است.
سایز کابل خودنگهدار
کابل های خودنگهدار امروزه جایگزین کابل های مسی شده است. این کابل ها معمولاً بر روی تیرها نصب می شوند و دارای سایز های متعددی هستند. در ادامه به بررسی اندازه کابل های برق از نوع خودنگهدار می پردازیم.
کابل های خودنگهدار تکفاز از سایز ۱۶ الی ۳۵ تولید می شوند. به عنوان مثال، کابل خودنگهدار ۱۶+۲۵*۲ دارای یک فاز و یک نول است. کابل های خودنگهدار سه فاز می توانند از سایز ۱۶ الی ۱۲۰ متغیر باشند. کابل ۲۵+۲۵+۷۰+۱۲۰*۳ دارای ۳ فاز، یک فاز روشنایی و یک نول و یک مسنجر است.
بیشتر بخوانید: کابل شیلد دار چیست و چه کاربردی دارد؟
انواع سطح مقطع کابل برق موجود در بازار
در ادامه مقاله سایز کابل های برق فشار قوی همانطور که در بخش بالا توضیح دادیم، سطح مقطع سیم ها و کابل ها از سایز ۰.۲۵ تا ۵۰۰ میلی متر مربع متغیر است.
محاسبه سطح مقطع کابل (جدول انواع سایز کابل برق)
برای محاسبه سطح مقطع کابل می بایست اطلاعات زیر را در اختیار داشته باشیم:
- شدت جریان مجاز سیم و کابل برق
- افت ولتاژ مجاز
- شرایط محیطی سیم و کابل
- طول کابل برق
جدول محاسبه سیم و کابل برق را براساس متراژهای مختلف کابل آلومینیوم و مس مشاهده می نمایید:
بیشتر بخوانید: محاسبه سطح مقطع کابل براساس مسافت و جریان به همراه جدول
چرا سایز کابل با آمپر یکی نیست؟
تصور رایجی وجود دارد که هر سایز کابل فقط برای یک مقدار آمپر مشخص مناسب است؛ در حالی که جریان مجاز کابل علاوه بر سطح مقطع، به جنس هادی، نوع عایق، دمای محیط، روش نصب و طول مسیر نیز بستگی دارد. به همین دلیل ممکن است یک کابل ۶ میلیمتر مربع در دو شرایط مختلف ظرفیت عبور جریان متفاوتی داشته باشد.
