انواع تجهیزات آتش نشانی براساس نوع کاربری و سطح مهارکنندگی به چند دسته تقسیم میشوند. تجهیزات فردی آتش نشانی، صنعتی، ساختمانی و معابر شهری دستهبندیهای اصلی هستند که این تجهیزات را از یکدیگر متمایز میکنند. همانطور که میدانید، آتش نشانی یکی از شغلهایی است که جان کارکنان را تهدید میکند. به همین دلیل، کارکنان به تجهیزاتی نیاز دارند که علاوه بر مهار آتش، دچار آسیبهای فیزیکی نشوند. در این مقاله قصد داریم به آشنایی با انواع تجهیزات آتش نشانی بپردازیم پس تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
آنچه در ادامه میخوانیم:
- سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی
- تجهیزات آتش نشانی ساختمانی
- تجهیزات آتش نشانی در معابر شهری
- تجهیزات آتش نشانی فردی
- تجهیزات آتش نشانی صنعتی
- جمع بندی
سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی
پیش از پرداختن به معرفی انواع تجهیزات آتش نشانی بهتر است با سازمان آتشنشانی آشنا شوید. سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی از سیستم یکپارچهای تشکیل شدهاند.
این سازمان از نظر حقوقی، مالی و اداری مستقل است و در شهرهای گوناگون، وظایف خود را انجام میدهد. متخصصان سازمان آتش نشانی، برای مهار کردن حوادث غیر قابل کنترل اقدام مینمایند. اهداف اصلی سازمان آتش نشانی شامل موارد زیر است:
- نجات جان و اموال افراد در برابر حوادث آتشسوزی
- ایجاد و توسعه ایستگاه و مراکز ایمنی
- آموزش تخصصی کارکنان سازمان و داوطلبان آزاد
- نظارت و کنترل ایمنی ساختمانها
- نظارت بر سازمانهای خصوصی فعال
ایستگاههای آتش نشانی
ایستگاههای آتش نشانی با توجه به نوع تجهیزات و تخصص افراد، به چند دسته تقسیم میشوند:
- ایستگاه حریق: ایستگاههای حریق یا تک منظوره به تمامی ماشینهای آتش نشانی مجهز هستند و وظیفه اطفاء حریق را برعهده دارند. با وجود تجهیزات پیشرفته و ماشینهای آتش نشانی، در صورت بروز هرگونه حادثه، رسیدگی های لازم را انجام می دهند.
- ایستگاه حریق و نجات: توقفگاه حریق و نجات یا دو منظوره علاوه بر وجود تجهیزات و ماشینهای آتش نشانی، از تجهیزات امداد و نجات تخصصی نیز برخوردار هستند. آتش نشانان این ایستگاه در صورت زلزله، سیل و حوادث طبیعی، امدادرسانی میکنند. خودروهای نجات نیز به این ایستگاه مربوط هستند.
- ایستگاههای پشتیبانی: پشتیبان تمامی ایستگاههای ذکرشده هستند. در این ایستگاهها از ماشین ها و تجهیزات آتش نشانی سنگین نگهداری میشود. همچنین برای هر منطقه عملیاتی یک ایستگاه پشتیبانی با تمامی تجهیزات در نظر گرفته میشود و در صورت لزوم به محل حادثه فرستاده میشود.
بیشتر بخوانید: نحوه استفاده از کپسول آتش نشانی
تجهیزات آتش نشانی ساختمانی
تمامی ساختمانها باید به تجهیزات اطفاء حریق مجهز باشند تا در صورت وقوع حادثه، در دسترس باشند. ایمنی ساختمانها در برابر آتش از ضروریترین اقداماتی است که از ساکنین محافظت میکند. در این بخش با انواع تجهیزات آتش نشانی ساختمانی آشنا میشوید:
سیستم اعلام حریق
سیستم اعلام حریق یکی از مهمترین تجهیزاتی است که در ساختمانهای نوساز به کار میرود. این وسیله خطر وقوع آتشسوزی را اطلاعرسانی میکند. با وجود این سیستم، ساکنین فرصت دارند اقدامات لازم را انجام داده و به سرعت از ساختمان خارج شوند.
سیستم اطفاء حریق
این سیستم به نوعی مکمل سیستم اعلام حریق است. این سیستم علاوه بر وسایل آتش نشانی ساختمانها از اساسیترین تجهیزات اطفاء صنعتی نیز محسوب میشود. سیستم اطفاء حریق به طور کامل آتش را مهار میکند تا مأموران آتش نشانی به محل حادثه برسند. در ساختار این سیستم اسپرینکلر وجود دارد که آتش را خاموش میکند.
کپسول آتشنشانی
کپسول آتش نشانی از رایجترین و مهمترین تجهیزات اطفاء حریق است. کپسولها در دو نوع صنعتی و ساختمانی تولید میشوند. استفاده از کپسول بسیار ساده است و قابلیت حمل آسانی نیز دارد. به همین دلیل، در صورت لزوم به سرعت میتوان از این تجهیزات استفاده کرد.
شیر و شلنگ
شلنگ آتش نشانی وظیفه انتقال آب با دبی و سرعت بالا از منبع آب به سمت محل آتشسوزی را برعهده دارد. انواع شلنگ آتش نشانی به چند دسته تقسیم میشوند:
- شلنگ هوزیلی یا نیمه سخت که از جنس لاستیک بوده و کاربرد زیادی در آبرسانی دارد. برای خاموشکنندههایی مانند پودر و گاز، کف و گازکربنیک از این شلنگ استفاده میشود.
- شلنگ های تخت برزنتی که مقاومت نیمهسخت دارند و از آنها برای آبرسانی استفاده میشود. این شلنگها در قرقرههایی با شیلنگ تاشونده (برزنتی) به کار میرود.
- شلنگهای ضد اسید در برابر مواد شیمیایی مقاومت دارند و معمولاً از لاستیک سخت یا PVC تهیه میشوند. این شلنگ بیشترین بیشترین کاربرد را در صنایع شیمیایی و پتروشیمی دارند.
قرقره شلنگ جمعکن
قرقره یکی از مهم ترین تجهیزات آتش نشانی به شمار می رود که شلنگ آتش نشانی بر روی آن قرار می گیرد. این محصول به دو نوع قرقره های هوزریل با شیلنگ نیمه سخت و قرقره با شیلنگ تخت یا تاشونده تقسیم می شود.
- قرقره با شلنگ تخت یا تاشونده: این نوع قرقره بدون سیستم آبرسان است. شلنگ های تخت یا برزنتی که در قطر ۱.۵ اینچ تولید شده ان، متناسب با این قرقره ها هستند.
- قرقره هوزریل با شیلنگ نیمه سخت: این قرقره ها دارای سیستم آبرسان هستند. شلنگ های با قطر ۴/۳ و ۱ اینچ بر روی این قرقره ها استفاده می شوند.
نازل آتشنشانی
نازل یا سرلوله آتش نشانی از دیگر تجهیزات مهم در این حوزه به شمار می رود. این وسیله به سر شلنگ های مختلف وصل می شود و باعث سرعت، دقت و کنترل میزان خروجی آب می شود. این محصولات آب را به دو صورت جت و اسپری (فوگ) پاشش می کنند. این وسیله در انواع مختلف تولید می شود:
- نازل های شیردار
- نازل های تفنگی با توربو نازل
- نازل های کف ساز سبک و سنگین
- نازل های نیزه ای
- نازل سپر آبی یا دیوار آب
لولهها و ساپورت لولهها
لولهها و ساپورتها کارکردی شبیه به شلنگهای آتشنشانی دارند. این تجهیزات از منبع آب تا محل حادثه، با فشار بالایی آب را به طور عموم در اختیار قرار میدهند.
جعبه آتش (Fire Box)
جعبه آتش عملیات اطفاء حریق را به خوبی انجام میدهد. داخل این جعبه قرقرههای نگهدارنده آتش به کار رفته است. همچنین کپسولهای اعلام حریق و ابزارهای امدادی و موارد دیگر در این جعبهها نگهداری میشوند.
بیشتر بخوانید: آشنایی با انواع کپسول آتش نشانی
تجهیزات آتش نشانی در معابر شهری
تجهیزاتی که در معابر شهری و خیابانها وجود دارد، هیدرانتها هستند. هیدرانت شیرهای آبی است که در کنار خیابانها نگهداری میشود و میتوان شلنگهای آتشنشانی را به آنها نصب کرد. سپس در مواقع لزوم، میتوان از آب موجود جهت خاموش کردن آتش استفاده کرد. وجود این شیرها موجب میشود تا آتشنشانان به منبع بزرگی از آب دسترسی داشته باشند.
تجهیزات آتش نشانی فردی
تجهیزات دیگری وجود دارند که مصارف فردی داشته و تمامی آتشنشانها باید مجهز باشند. در ادامه این بخش با تجهیزات آتشنشانی فردی آشنا خواهید شد:
- لباس آتشنشانی ضد حریق
- دستکش آتشنشانی
- کفش آتشنشانی
- کلاه آتشنشانی
- عینک ایمنی
- هارنس
- ماسک اکسیژن
- سیستم تنفس هوای فشرده
- محافظ ایمنی گوش
بیشتر بخوانید: کلاه آتش نشانی چیست و چه کاربردی دارد؟
تجهیزات آتش نشانی صنعتی
آتشنشانان صنعتی آتش را شناسایی میکنند و به روشهای مهار کردن آتش مسلط هستند. تهیه گزارش آتشسوزی و پیگیری حوادث پیش آمده، از فعالیتهایی است که آتشنشانهای صنعتی باید آن را انجام دهند. در لیست زیر، با وسایل آتشنشانی صنعتی آشنا شوید:
- کوپلینگ آتش نشانی: این قطعه وظیفه اتصال میان شلنگها را برعهده دارد.
- شیر هیدرانت آتش نشانی: این قطعات به صورت زمینی و زیر سطحی در سطح شهر موجود هستند. همچنین آتشنشانان میتوانند از آب ذخیره شده داخل آنها استفاده کنند.
- هیدرانت اینترلاک: این محصول برای اتصال شلنگ آتشنشانی به هیدرانت استفاده میشود. این وسیله از جنس فلز تهیه میشود و اغلب ابعاد بزرگی دارد.
- آچار کوپلینگ: از آچار آتشنشانی برای باز کردن هیدارنتهای داخل شهر استفاده میشود.
- اسپرینکلر: این وسیله یکی از تجهیزات مهم در حوزه اطفاء حریق به شمار میآید. این دستگاه بر روی یک دمای خاص تنظیم میشود و در حین رسیدن به آن دما، به صورتهای خاصی آب را اسپری میکند. همچنین براساس نوع واکنش، به دو نوع استاندارد و واکنش سریع دستهبندی میشود.
- شلنگهای پیشرفته: همانطور که پیش از این گفته شد، شلنگ به عنوان یکی از اصلیترین تجهیزات جانبی آتش نشانی است. این وسیله از بهترین مواد اولیه ساخته میشود تا در برابر حوادث گوناگون دچار آسیب نشود. این شلنگها از مقاومت بالایی برخوردار هستند اما برای جابهجایی آب در مسافتهای طولانی نیز گزینه مناسبی نیستند.
جمع بندی
امیدواریم که این مقاله برای شما مفید واقع شده باشد. در این مقاله به طور جامع به بررسی انواع تجهیزات اطفاء حریق پرداخته شد. همچنین به آشنایی با انواع تجهیزات جانبی آتشنشانی و ایستگاههای آتشنشانی نیز پرداخته شد. همچنین خوشحال میشویم که نظرات خود را در قسمت دیدگاه این مقاله برای ما به اشتراک بگذارید. تیم فنی راندنو آماده پاسخگویی به سؤالات شما کاربران عزیز در زمینه تجهیزات ایمنی و اطفاء حریق است.
بیشتر بخوانید: شارژ کپسول آتش نشانی
